Politieke spelletjes… doe gewoon mee!

Ook zo’n hekel aan al dat politiek gekonkelfoes in organisaties? Loopt u er liefst zo snel mogelijk van weg? “Geen goed idee”, zegt coach Karl Van Hoey op de WisKeys-BabbelBoost, “want dan word je zelf de pineut. Doe mee!” Hoe?

Verandering is niet meer weg te denken in onze wereld. “Maar waar we het meest mee worstelen, is de voortdurende verandering”, opent Karl Van Hoey. “Het ene change-project is nog niet afgerond of het volgende klopt al aan de deur. Beste manier om hiermee om te gaan is: loslaten.” Ja, hallo, begin maar als leidinggevende als je voortdurend moet rapporteren, je team meekrijgen en ook jezelf voldoende oppeppen om ervoor te blijven gaan. Daarbij komen nog de politieke spelletjes, de hidden agenda’s, de ratten, slangenkuilen,…  Dat is er vaak te veel aan. Velen voelen zich onmachtig. Helaas, sommige mensen willen niets liever dan een voortdurende staat van verandering, want dat is de ideale omgeving om ook voortdurend je eigenbelang uit te spelen.

Om weerwerk te bieden schreef Karl Van Hoey het boek ‘Leidinggeven, kracht vanuit onmacht. Coachend omgaan met voortdurende verandering en politiek spel’. Op de WisKeys-BabbelBoost, in het mooie Campus Kastanjehof in Hove, reikt hij enkele handvatten aan.

Machiavelli en Napoleon

Waarom zien we steeds die kleine Machiavelli’s en Napoleons opduiken? Daarvoor verwijst Karl Van Hoey naar het model van David Rock: ‘SCARF’. “Hoe goed je ook probeert om verandering te introduceren, begeleiden, implementeren,…. je hebt het niet volledig in de hand. Elke verandering wordt immers individueel beleefd. Problemen duiken op als mensen zich bedreigd voelen (voelen, niet noodzakelijk zijn) in hun Status, Certainty, Autonomy, Relatedness en/of Fairness. Een nieuwe collega met een hoger loon, een nieuwe werkplek waardoor je niet meer in de buurt zit van de directiesecretaresse en informele bron van wat er hogerop gebeurt, … Als mensen het persoonlijk (dus subjectief) aanvoelen als niet ok, komt er weerstand. En dan begint het.”

Uiteraard gelden deze gevoelens ook voor leidinggevenden. Zij moeten daarom eerst zelf zoveel mogelijk in het reine komen met hun SCARF zodat ze zich kwetsbaar kunnen opstellen tegenover hun team. ‘We moeten er samen door, maar ik weet evenmin wat er ons te wachten staat, ik zit evengoed in onzekerheid.’

Een handige oefening hierbij is de ‘awareness star’. ‘Ik verlang, ik denk, ik voel, ik zie, ik zal… ‘ Denk hier eens over na. Het helpt om afstand te nemen en bewuster te worden van hoe het met jezelf is gesteld. Door de dingen te benoemen, kan je ze gemakkelijker loslaten. Karl: “Als ik deze oefening voorleg, merk ik dat het voor leidinggevenden vaak de eerste keer in jaren is dat ze hierover nadenken.”

Volgende stap is je hele team door die change krijgen. Ook hier duikelt Karl Van Hoey een model op om die stap te vergemakkelijken. “Meestal bekijken managers een veranderingsproject heel lineair: elke stap wordt volledig afgesloten alvorens een nieuwe stap te zetten. In de ‘drie zones van transitie’ van William Bridges zijn de scheidingslijnen niet zo strikt. Er is de zone van afscheid nemen, verliezen beëindigen, de neutrale zone en de zone van het nieuwe begin. Het kan dus perfect dat terwijl iedereen een glaasje drinkt om een goed resultaat, sommige mensen toch nog treuren om een collega die de organisatie moest verlaten of vloeken over de chaos die er nog heerst.”

Het is een veel menselijker model, vindt Karl Van Hoey, maar vanuit managementperspectief is dit moeilijker om mee om te gaan. Volgens de excell-sheets is een fase voorbij, maar je beseft dat je er toch nog niet helemaal bent. Precies in die neutrale zone ligt het veld open voor politieke spelletjes.

Positief inzetten

Machiavellig, slangenkuil, gekonkelfoes,…. Allemaal negatief. Maar politiek spel kan best ook positief zijn. Meer zelfs, het valt op dat kenmerken als ‘political savvy’, ‘organisational agility’, ‘political alertness’ helemaal niet als slecht worden omschreven. Met andere woorden: leer de vaardigheden ten goede inzetten. Kom je toch nog de negatieve uitwassen tegen, dan heb je genoeg bagage om die te counteren.

Karl Van Hoey geeft het voorbeeld van een organisatie in chaos. Via het formele organigram lukt het niet meer om verandering door te voeren. Wat nu? Men is verplicht om creatief te zijn en informeel te netwerken. Stel: je moet dringend een rapport maken. De collega die dit technisch voor zijn rekening nam, is weg. Maar uit gesprekken met anderen, weet je dat een andere collega van een andere afdeling, waar je helemaal geen formele banden mee hebt, dit ook kan. Dus je zoekt contact. “Dit is een eerste niveau van politieke activiteit. Je gebruikt je kennis van de informele organisatie om dingen op te lossen die niet meer lukken in de formele organisatie. Je gaat netwerken en een beroep doen op de goodwill van mensen.”

Tweet: Interactieve oef. over de persoonlijke evolutie die je doormaakt in een veranderingsproces

In een tweede stap gaat men over van goodwill naar belangen. De andere gaat je helpen want denkt dat jij hem in de toekomst ook van nut kan zijn. Hij gaat zelfs nog andere mensen erbij betrekken. En zo komt er, in een derde stap, een coalitie op gang. Tot slot komt dit de CEO ter ore en krijgt interesse in de coalitie. Hij stapt er mee in en de coalitie groeit uit tot een dominante coalitie in de organisatie. Dat stuk van de informele organisatie die het in de realiteit voor het zeggen heeft.

“Natuurlijk, zit de CEO niet in de dominante coalitie, tja, dan heeft hij/zij een probleem. Uit ervaring weet ik dat een CEO die beide structuren, formeel en informeel, weet te benutten een flink voordeel heeft.”

Komt onmiddellijk de vraag: wat als die dominante coalitie de boel saboteert? Dan zal er snel een tegencoalitie ontstaan van goedmenende mensen, is de reactie van Karl Van Hoey. En nog: een dominante coalitie kan maar bestaan als duidelijk is dat de formele organisatie niet voldoet.

Doe mee

Politieke vaardigheden zijn nodig om in die dominante coalitie te geraken, benadrukt Karl Van Hoey. En hij stelt zijn publiek onmiddellijk gerust: je kan dit leren. Je moet aan politieke spelletjes meedoen, maar wel op een coachende manier. Met andere woorden, vlucht er niet van weg maar:

  • Stel vragen
  • Luister, observeer
  • Maak je hoofd leeg: stel vragen zonder voorkennis, zonder vooroordeel. Zelfs als je denkt de andere goed te kennen. Wat inhoudt dat hoe beter je iemand kent, hoe moeilijker het is om van een leeg hoofd te vertrekken.

Bij politieke spelletjes moet je, eens je leeg hoofd vol is nadat je goed geluisterd hebt, die kennis gebruiken om je strategie te bepalen, het spel te spelen. Dat is de 'berekenende' kant van de politieke vaardigheden. “Wil je lid worden van de dominante coalitie dan zoek je best uit wie je kan vertrouwen en deel daarmee je informatie”, is nog een laatste raadgeving.

Deze WisKeys-BabbelBoost kreeg de steun van ICF België. 

Publicatiedatum: 30/05/2016 - 13:27
Auteur: Katleen Weytjens

Leiderschap

13/06/19 - 06:01 VUB-onderzoeker laat robots en mensen beter samenwerken02/05/19 - 08:10 Time = money? Niets van!02/05/19 - 06:58 BOEK: Trots!11/04/19 - 06:45 Mobiliteit: de ene provincie is de andere niet04/04/19 - 07:40 BOEK: Impact in actie04/04/19 - 06:43 Wat houdt jou tegen om duurzaam te ondernemen?14/03/19 - 06:24 Een nieuwe baas: mag het iets jonger zijn?22/02/19 - 15:44 Ann Claes (JBC) is CSR Professional of the Year 201821/02/19 - 07:06 BOEK: Dive at work31/01/19 - 07:57 CSR Professional of the Year 2018: wie van de drie?

Arbeidsmarkt & -beleid

19/06/19 - 18:48 Generatie Z noemt zichzelf ‘hardst werkende generatie’19/06/19 - 17:08 Zin om jongeren warm te maken voor STEM?05/06/19 - 17:18 Steeds minder schoolverlaters zijn werkzoekend05/06/19 - 16:34 Verborgen matches: welk beroep matcht met eventcoördinator?22/05/19 - 18:16 Vier op tien hebben een zittend werkleven22/05/19 - 17:15 Het wordt steeds makkelijker om over de grens te werken16/05/19 - 08:53 Nieuw kwaliteitslabel 'projectsourcing'16/05/19 - 08:42 Vakbonden houden stand in België09/05/19 - 06:44 Een op zes Belgen werkt minstens 1 dag per maand thuis01/05/19 - 15:41 Publieke sector aantrekkelijker als werkgever dan privésector

HRM

20/06/19 - 07:15 2019: Talentmanagers en leerexperten zetten in op psychologische thema’s13/06/19 - 09:16 Al gedacht aan een vluchteling als nieuwe medewerker?13/06/19 - 07:24 1 op de 20 arbeidscontracten in 2018 is met ex-werknemer12/06/19 - 18:54 Fysieke klachten kosten werkgever jaarlijks 3159 euro per bediende06/06/19 - 06:49 Kies à la carte voordelen met een cafetariaplan22/05/19 - 16:45 We werken steeds langer16/05/19 - 08:38 Weinig aandacht voor EQ bij sollicitatie16/05/19 - 08:31 Ziekteverzuim onder de loep16/05/19 - 07:56 Oproep: Laat studenten uw leervraag onderzoeken09/05/19 - 06:43 Een bedrijf is net als een stam

Juridisch

20/06/19 - 07:27 Wees niet te zuinig met verlof!06/06/19 - 06:53 Hoe kan je rsz-bijdragen op ecocheques vermijden?22/05/19 - 18:07 Randstad Werkpocket: sociaal- en arbeidsrecht in je virtuele broekzak09/05/19 - 06:44 Tip: regel huisarbeid en telewerk altijd formeel25/04/19 - 08:45 Hebben ook vaders ontslagbescherming bij verlof voor baby?11/04/19 - 07:20 Kan je na ziekte zomaar je job opnieuw opnemen?28/03/19 - 06:50 Groepsverzekeraar failliet. Wat nu?14/03/19 - 06:48 Opgelet met arbeidscontract met tijdslimiet28/02/19 - 06:47 De single permit: een vernieuwde procedure voor arbeidskaarten21/02/19 - 07:29 Deeltijds werk = deeltijdse opzeggingsvergoeding?

Blog

16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen06/02/19 - 06:36 Roderen op 35 en pieken op 55 jaar20/12/18 - 06:09 De Profit van focus op People20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit

Jobhop

19/06/19 - 17:32 Jobhop: Sigrid Heyman19/06/19 - 17:30 Jobhop: Nele Goovaerts19/06/19 - 17:23 Jobhop: Geert Volders19/06/19 - 17:11 Jobhop: Siebren De Schutter12/06/19 - 15:29 Jobhop: Kurt Offeciers12/06/19 - 15:21 Jobhop: Kris Willaert12/06/19 - 14:50 Jobhop: Caroline Vanherle12/06/19 - 14:47 Jobhop: Muriel Baes05/06/19 - 17:54 Jobhop: Peter Lenaerts05/06/19 - 17:50 Jobhop: Luc Vanophalvens

Events

05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)23/04/19 - 21:58 HR innov & tech Day16/04/19 - 21:03 Congres HR in de Zorg 201920/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 201921/01/19 - 00:03 Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year 201824/10/18 - 23:04 HRM Inspiration Day 2018 - WIN GRATIS INKOM!

Dossiers

20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype12/02/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.006/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging15/06/17 - 09:47 Re-integratie = kansen benutten