Politieke spelletjes… doe gewoon mee!

Ook zo’n hekel aan al dat politiek gekonkelfoes in organisaties? Loopt u er liefst zo snel mogelijk van weg? “Geen goed idee”, zegt coach Karl Van Hoey op de WisKeys-BabbelBoost, “want dan word je zelf de pineut. Doe mee!” Hoe?

Verandering is niet meer weg te denken in onze wereld. “Maar waar we het meest mee worstelen, is de voortdurende verandering”, opent Karl Van Hoey. “Het ene change-project is nog niet afgerond of het volgende klopt al aan de deur. Beste manier om hiermee om te gaan is: loslaten.” Ja, hallo, begin maar als leidinggevende als je voortdurend moet rapporteren, je team meekrijgen en ook jezelf voldoende oppeppen om ervoor te blijven gaan. Daarbij komen nog de politieke spelletjes, de hidden agenda’s, de ratten, slangenkuilen,…  Dat is er vaak te veel aan. Velen voelen zich onmachtig. Helaas, sommige mensen willen niets liever dan een voortdurende staat van verandering, want dat is de ideale omgeving om ook voortdurend je eigenbelang uit te spelen.

Om weerwerk te bieden schreef Karl Van Hoey het boek ‘Leidinggeven, kracht vanuit onmacht. Coachend omgaan met voortdurende verandering en politiek spel’. Op de WisKeys-BabbelBoost, in het mooie Campus Kastanjehof in Hove, reikt hij enkele handvatten aan.

Machiavelli en Napoleon

Waarom zien we steeds die kleine Machiavelli’s en Napoleons opduiken? Daarvoor verwijst Karl Van Hoey naar het model van David Rock: ‘SCARF’. “Hoe goed je ook probeert om verandering te introduceren, begeleiden, implementeren,…. je hebt het niet volledig in de hand. Elke verandering wordt immers individueel beleefd. Problemen duiken op als mensen zich bedreigd voelen (voelen, niet noodzakelijk zijn) in hun Status, Certainty, Autonomy, Relatedness en/of Fairness. Een nieuwe collega met een hoger loon, een nieuwe werkplek waardoor je niet meer in de buurt zit van de directiesecretaresse en informele bron van wat er hogerop gebeurt, … Als mensen het persoonlijk (dus subjectief) aanvoelen als niet ok, komt er weerstand. En dan begint het.”

Uiteraard gelden deze gevoelens ook voor leidinggevenden. Zij moeten daarom eerst zelf zoveel mogelijk in het reine komen met hun SCARF zodat ze zich kwetsbaar kunnen opstellen tegenover hun team. ‘We moeten er samen door, maar ik weet evenmin wat er ons te wachten staat, ik zit evengoed in onzekerheid.’

Een handige oefening hierbij is de ‘awareness star’. ‘Ik verlang, ik denk, ik voel, ik zie, ik zal… ‘ Denk hier eens over na. Het helpt om afstand te nemen en bewuster te worden van hoe het met jezelf is gesteld. Door de dingen te benoemen, kan je ze gemakkelijker loslaten. Karl: “Als ik deze oefening voorleg, merk ik dat het voor leidinggevenden vaak de eerste keer in jaren is dat ze hierover nadenken.”

Volgende stap is je hele team door die change krijgen. Ook hier duikelt Karl Van Hoey een model op om die stap te vergemakkelijken. “Meestal bekijken managers een veranderingsproject heel lineair: elke stap wordt volledig afgesloten alvorens een nieuwe stap te zetten. In de ‘drie zones van transitie’ van William Bridges zijn de scheidingslijnen niet zo strikt. Er is de zone van afscheid nemen, verliezen beëindigen, de neutrale zone en de zone van het nieuwe begin. Het kan dus perfect dat terwijl iedereen een glaasje drinkt om een goed resultaat, sommige mensen toch nog treuren om een collega die de organisatie moest verlaten of vloeken over de chaos die er nog heerst.”

Het is een veel menselijker model, vindt Karl Van Hoey, maar vanuit managementperspectief is dit moeilijker om mee om te gaan. Volgens de excell-sheets is een fase voorbij, maar je beseft dat je er toch nog niet helemaal bent. Precies in die neutrale zone ligt het veld open voor politieke spelletjes.

Positief inzetten

Machiavellig, slangenkuil, gekonkelfoes,…. Allemaal negatief. Maar politiek spel kan best ook positief zijn. Meer zelfs, het valt op dat kenmerken als ‘political savvy’, ‘organisational agility’, ‘political alertness’ helemaal niet als slecht worden omschreven. Met andere woorden: leer de vaardigheden ten goede inzetten. Kom je toch nog de negatieve uitwassen tegen, dan heb je genoeg bagage om die te counteren.

Karl Van Hoey geeft het voorbeeld van een organisatie in chaos. Via het formele organigram lukt het niet meer om verandering door te voeren. Wat nu? Men is verplicht om creatief te zijn en informeel te netwerken. Stel: je moet dringend een rapport maken. De collega die dit technisch voor zijn rekening nam, is weg. Maar uit gesprekken met anderen, weet je dat een andere collega van een andere afdeling, waar je helemaal geen formele banden mee hebt, dit ook kan. Dus je zoekt contact. “Dit is een eerste niveau van politieke activiteit. Je gebruikt je kennis van de informele organisatie om dingen op te lossen die niet meer lukken in de formele organisatie. Je gaat netwerken en een beroep doen op de goodwill van mensen.”

Tweet: Interactieve oef. over de persoonlijke evolutie die je doormaakt in een veranderingsproces

In een tweede stap gaat men over van goodwill naar belangen. De andere gaat je helpen want denkt dat jij hem in de toekomst ook van nut kan zijn. Hij gaat zelfs nog andere mensen erbij betrekken. En zo komt er, in een derde stap, een coalitie op gang. Tot slot komt dit de CEO ter ore en krijgt interesse in de coalitie. Hij stapt er mee in en de coalitie groeit uit tot een dominante coalitie in de organisatie. Dat stuk van de informele organisatie die het in de realiteit voor het zeggen heeft.

“Natuurlijk, zit de CEO niet in de dominante coalitie, tja, dan heeft hij/zij een probleem. Uit ervaring weet ik dat een CEO die beide structuren, formeel en informeel, weet te benutten een flink voordeel heeft.”

Komt onmiddellijk de vraag: wat als die dominante coalitie de boel saboteert? Dan zal er snel een tegencoalitie ontstaan van goedmenende mensen, is de reactie van Karl Van Hoey. En nog: een dominante coalitie kan maar bestaan als duidelijk is dat de formele organisatie niet voldoet.

Doe mee

Politieke vaardigheden zijn nodig om in die dominante coalitie te geraken, benadrukt Karl Van Hoey. En hij stelt zijn publiek onmiddellijk gerust: je kan dit leren. Je moet aan politieke spelletjes meedoen, maar wel op een coachende manier. Met andere woorden, vlucht er niet van weg maar:

  • Stel vragen
  • Luister, observeer
  • Maak je hoofd leeg: stel vragen zonder voorkennis, zonder vooroordeel. Zelfs als je denkt de andere goed te kennen. Wat inhoudt dat hoe beter je iemand kent, hoe moeilijker het is om van een leeg hoofd te vertrekken.

Bij politieke spelletjes moet je, eens je leeg hoofd vol is nadat je goed geluisterd hebt, die kennis gebruiken om je strategie te bepalen, het spel te spelen. Dat is de 'berekenende' kant van de politieke vaardigheden. “Wil je lid worden van de dominante coalitie dan zoek je best uit wie je kan vertrouwen en deel daarmee je informatie”, is nog een laatste raadgeving.

Deze WisKeys-BabbelBoost kreeg de steun van ICF België. 

Publicatiedatum: 30/05/2016 - 13:27
Auteur: Katleen Weytjens

Leiderschap

12/05/21 - 07:58 Breuken in psychologisch contract triggeren burn-out12/05/21 - 07:42 België scoort in lijst landen met ‘meest bekeken werknemers’26/02/21 - 12:30 Philippe Weiler (Lidl) verkozen tot CSR Professional of the Year 202019/02/21 - 15:17 Managers lonken naar de buitendeur16/02/21 - 15:59 Finalist CSR Professional of the Year Philippe Weiler16/02/21 - 15:55 Finalist CSR Professional of the Year Winok Oplinus16/02/21 - 15:44 Finalist CSR Professional of the Year Marleen Evenepoel15/02/21 - 10:38 Duurzaam ondernemen, waarom (niet)?10/12/20 - 06:54 Hoge variabele beloning top is zegen en vloek voor winst26/11/20 - 07:23 Corona boost vertrouwen in werknemers

Arbeidsmarkt & -beleid

12/05/21 - 07:44 Corona of niet, bedrijven blijven duurzaam werken12/05/21 - 07:41 Nederlanders krijgen slechts om de 5 jaar vrijaf op Bevrijdingsdag26/11/20 - 09:00 Discriminatie? Eigen schuld!11/11/20 - 07:10 69% werknemers wil vakbond als medebestuurder van bedrijf29/10/20 - 08:24 Coronacrisis boycot aanwerving jongeren14/10/20 - 22:16 Minder extralegale voordelen maar lagere heffing op loon01/10/20 - 07:38 Arbeidsmarkt staat stil: minder aanwervingen, minder ontslagen17/09/20 - 06:43 Hoe kijkt de werkwereld naar Covid-19?17/09/20 - 06:32 Artificiële intelligentie voorspelt welke jobs jij interessant vindt02/09/20 - 21:52 Studentenjobs herstellen van coronaschok

HRM

19/02/21 - 15:19 Optimisten functioneren beter10/12/20 - 07:43 Kwart bedienden krijgt bonus in 202010/12/20 - 07:26 Carglass: 'De beste werkplek waar je ooit zult werken'10/12/20 - 06:04 Ziek op vrijdag? Veel kans dat het opgehoopte frustratie is26/11/20 - 08:59 Aanpassingsvermogen van medewerkers als voornaamste ‘future skill’26/11/20 - 07:13 Carglass verkozen tot HR-ambassadeur 202012/11/20 - 07:08 Wat is de kijk van werkgevers op verloning?12/11/20 - 06:38 Driekwart meer geleidelijke werkhervattingen na ziekte29/10/20 - 08:58 4 op de 10 werknemers hebben meer stress29/10/20 - 08:25 Wat bepaalt het werkgeluk van de HR-professional?

Juridisch

12/11/20 - 06:49 Sociale verkiezingen: wie stemt online?17/09/20 - 06:19 Ook mantelzorgers kunnen nu thematisch verlof opnemen20/08/20 - 07:23 Tijdelijke of economische werkloosheid: wat zijn de voorwaarden?06/08/20 - 06:54 De consumptiecheque van A tot Z16/07/20 - 06:55 Het corona-tijdskrediet: iets voor jouw medewerkers?15/07/20 - 18:43 Tijdelijke werkloosheid vanaf september: zo ben je mee30/01/20 - 10:30 Onbeperkt verlof geven, mag dat?23/01/20 - 14:49 Zal technologie de HR-wereld veranderen?12/12/19 - 06:58 Moet je altijd een eindejaarspremie betalen?28/11/19 - 06:27 Neem alle vakantiedagen op!

Blog

16/07/20 - 06:53 Naar een kwaliteitslabel voor het thuiskantoor11/06/20 - 06:54 Een inclusieve mentaliteit opbouwen in je team, hoe doe je dat?28/05/20 - 06:39 Waarom inzetten op gelijk loon voor mannen en vrouwen niet genoeg is16/01/20 - 06:32 Waarom op de toppen van je tenen staan, pijn doet05/12/19 - 06:24 Van mentor of coach naar bron van inspiratie en energie03/10/19 - 06:45 Hoe leg je de basis voor een ideale werkomgeving voor data scientists?16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn

Jobhop

14/10/20 - 21:53 Jobhop: Kurt Van Raemdonck14/10/20 - 21:47 Jobhop: Claudia Baes14/10/20 - 21:42 Jobhop: Dieter Hinnens01/10/20 - 06:42 Ann Cattelain wordt CEO van Federgon30/09/20 - 16:57 Jobhop: Caroline Aelvoet30/09/20 - 16:55 Jobhop: Floriane Thomas30/09/20 - 16:52 Jobhop: Peter Van Ostaeyen16/09/20 - 18:44 Jobhop: Els Debaere16/09/20 - 18:40 Jobhop: Tom Verstraete16/09/20 - 18:31 Jobhop: Stephanie Timmermans

Events

12/04/21 - 14:09 HRPro nationaal congres: Learn - Grow - Win14/03/21 - 18:41 Leiderschap vanuit paardenkracht gedemonstreerd14/03/21 - 18:26 On- & Reboarding: how to's12/01/21 - 11:04 Vooringenomenheid, een sluipend gif26/11/20 - 11:52 PMClub: Geen angst voor angst01/10/20 - 09:40 HR, Leadership and Sustainability17/09/20 - 16:06 CSR Professional of the Year 202009/09/20 - 12:51 In hoeverre heeft Covid-19 de Leider besmet? (PMClub)15/04/20 - 15:19 PMC-webinar: Arbeidsmarkt tijdens en na covid-19-periode05/03/20 - 11:40 HR Gala

Dossiers

09/10/20 - 05:14 HR GETOETST18/06/20 - 07:46 Dossier: Ontslag29/03/20 - 15:31 Learning & Development12/12/19 - 06:45 DOSSIER: Individualiseren07/11/19 - 06:37 Human Capital in een tijd van contradicties17/10/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk05/09/19 - 06:43 Digitalisering & HR20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype