Is pesten een overroepen of verdoken probleem?

Een op vijf werknemers heeft maandelijks last van pestgedrag. Een op 25 ervaart dit zelfs dagelijks. Het gaat dan van roddelen tot beledigingen en isolement. Toch wordt weinig aangifte gedaan. Is pesten nu een verdoken of net een overroepen probleem?

Volgens een bevraging bij ruim 25.000 Belgische werknemers ervaart 21,4% maandelijks minstens een vorm van pestgedrag. 12,4% ervaart dit wekelijks, 3,9% zelfs dagelijks. Pestgedragingen kunnen gaan van het ervaren van roddels tot beledigingen en isolement, definieert onderzoeker IDEWE, een externe dienst voor preventie en bescherming op het werk. Deze week is het de Vlaamse Week tegen Pesten 2018. 

Werkomgeving als katalysator

De werkomgeving speelt een belangrijke rol in het ontstaan van pesten op het werk. Werkdruk, tegenstrijdige verwachtingen, onzekerheid over de toekomst van je job en onduidelijkheid over je precieze rol op het werk zijn de belangrijkste oorzaken van pesterijen. Zo toont het onderzoek aan dat 25,5% van de werknemers die dagelijks minstens één vorm van pestgedrag ervaren, niet weet wat zijn precieze rol op het werk is. 22,5% geeft aan dat hij op het werk met tegenstrijdige vragen te maken krijgt, terwijl 13,5% zich onzeker voelt over de toekomst van zijn job. 6,6 % geeft aan een (te hoge) werkdruk te ervaren.

Vijf tips om pesten op het werk tegen te gaan

  1. Als je gepest wordt, tracht dat dan niet te vergoelijken of te begrijpen. Hierdoor blijft het enkel aanhouden.
  2. Schakel een derde of collega in. Van hem of haar wordt een grens gemakkelijker aanvaard.
  3. Als je de andere bewust maakt van ongepast gedrag, verspreidt zulk gedrag zich minder snel.
  4. Optreden tegen respectloos gedrag zorgt ervoor dat normen of grenzen niet verder vervagen.
  5. Als je iemand steunt als collega, word je zelf ook gesteund wanneer je het eens moeilijk hebt. 

Bron: IDEWE

Wat helpt zijn steun van collega’s en leidinggevenden, autonomie en ontplooiingsmogelijkheden.

Daarnaast maakt een stresserende werkomgeving mensen kwetsbaar voor pesterijen. Enerzijds omdat gestresseerde werknemers een gemakkelijker doelwit vormen. Anderzijds omdat werknemers door stress uitgeput geraken waardoor ze zichzelf moeilijker kunnen verdedigen tegen negatief gedrag. Vluchten gestresseerde werknemers bovendien weg in allerlei vormen van afleiding en vermindert daardoor hun productiviteit, dan staan er vaak collega’s klaar om dit gedrag af te straffen. En uiteraard spelen ook persoonskenmerken mee zoals overgevoeligheid, weinig zelfvertrouwen en lage sociale vaardigheden.

Om pestgedrag op het werk tegen te gaan ontwikkelden de KU Leuven en IDEWE ontwikkelden samen de e-learningtool StressBalancer.

Weinig aangiftes van pesten

Volgens Valérie Castagna, preventieadviseur psychosociale aspecten bij Attentia, zijn de cijfers misschien iets minder alarmerend dan sommige onderzoeken doen uitschijnen. Hoewel ze de ernst van het probleem hiermee niet wil minimaliseren. Vorig jaar stapte 0,28% van de medewerkers bij bedrijven aangesloten bij het sociaal secretariaat, naar een preventieadviseur psychosociale aspecten. Deze dossiers gingen niet enkel over pesten, maar ook over stress, burn-out, conflicten, geweld, intimidatie etc.

Het cijfer ligt een pak lager dan de cijfers die men vaak hoort. “De meeste van de onderzoeken die worden aangehaald zijn gebaseerd op zelfbeoordelingen en dus eerder op gevoelens van de medewerkers op dat moment. Dat is nog een verschil met werkelijk gepest worden”, nuanceert Castagna.

Pesten kan verschillende vormen aannemen, en is daarom niet altijd even gemakkelijk definieerbaar. Enkele voorbeelden van pestgedrag:

  • een collega isoleren (zijn aanwezigheid ontkennen, collega’s verbieden met hem te praten, toegang tot bepaalde informatie ontzeggen, …)
  • voorkomen dat een collega zich uitdrukt (hem niet laten spreken, hem voortdurend onderbreken, hem niet uitnodigen voor vergaderingen)
  • een collega denigreren als persoon en in zijn werk
  • de fysieke integriteit van een collega beïnvloeden (fysieke agressie, sabotage, …)

Ook Valérie Castagna wijst naar de bedrijfscultuur en het beleid als katalysator. “Bedrijven die bijvoorbeeld bepaalde gedragingen bagatelliseren of die geneigd zijn niet te reageren, herdefiniëren pestgedrag en geloven dat het aan de medewerkers zelf is om relationele problemen op te lossen.”

Hoe kunnen we pesten uitroeien?

“Bedrijven die pesten willen uitroeien, moeten het probleem dus op verschillende niveaus aanpakken, te beginnen bij het sensibiliseren van alle belanghebbenden (management, HR, leidinggevenden en medewerkers zelf)”, raadt de preventieadviseur aan. “Medewerkers moeten inzien dat ze niet met negatieve gevoelens mogen blijven zitten. Als confrontatie geen oplossing is, moeten ze weten dat ze hulp kunnen vragen binnen het bedrijf of bij de preventieadviseur. Leidinggevenden moeten op hun beurt dicht bij hun medewerkers staan, om potentieel problematische situaties zo snel mogelijk te detecteren en aan te pakken.”

Publicatiedatum: 06/02/2018 - 15:17
Auteur: WisKeys-redactie

Leiderschap

05/09/18 - 13:55 Hoe word je CEO?23/08/18 - 07:25 Je zal voortaan vegetariër zijn08/08/18 - 06:40 Vrouwen zijn klaar voor de top maar is de top klaar voor vrouwen?13/06/18 - 19:23 Persoonlijkheid leidinggevende mannen en vrouwen verschilt nauwelijks07/06/18 - 06:34 De feiten, niets dan de feiten28/05/18 - 08:45 Het is de schuld van het schuldgevoel23/05/18 - 10:24 Kantoorhond verjaagt stress15/05/18 - 06:19 Dansen met collega’s27/04/18 - 12:47 Tijd geven aan de maatschappij26/04/18 - 07:44 “Wat weet jij van water? Je bent een vis”

Arbeidsmarkt & -beleid

20/09/18 - 07:10 “Talent, dat heb ik niet…”17/09/18 - 17:22 Taal is een competentie, geen voorwaarde13/09/18 - 06:13 Naar nieuwe (flexibele) vormen van werk12/09/18 - 13:55 13% jongeren werkt of studeert niet23/08/18 - 07:20 Vacaturemarkt blijft groeien23/08/18 - 06:30 We zijn gezond genoeg om langer te werken06/08/18 - 06:42 Internationale werknemers werken ook25/07/18 - 18:59 Regering vindt half miljard euro in jobs25/07/18 - 15:14 Vlaamse ondersteuningspremie nu ook na ernstige ziekte18/07/18 - 13:02 1 op 6 op zoek naar ander werk

HRM

20/09/18 - 06:37 Is thuiswerken een beloning of straf?12/09/18 - 15:43 Demografiefonds: werkbaar werk voor 45.000 in chemie11/09/18 - 07:12 Kritiek op coworking06/09/18 - 06:17 Loopbaanbeleid in bedrijven? Stand van zaken06/09/18 - 06:17 Een leven lang je loopbaan plannen05/07/18 - 06:24 Weet jij welk talent je in huis hebt?04/07/18 - 20:53 12% rijdt nooit met bedrijfswagen naar het werk04/07/18 - 19:32 De waarheid van de sollicitant28/06/18 - 06:05 Welzijn: bouwen aan duurzame inzetbaarheid27/06/18 - 19:29 Aziatische steden zijn duurste voor expats

Juridisch

20/09/18 - 06:46 Kosten eigen aan werkgever, hoe zit dat weer?06/09/18 - 06:20 Weg met de loonkloof!23/08/18 - 07:23 Te laat op het werk, dus geen loon?09/08/18 - 06:36 Was het vrije keuze of keuze onder dwang?26/07/18 - 06:31 Zorg dat aanneming geen verboden terbeschikkingstelling wordt12/07/18 - 06:14 Wat als je werknemer bedrijfsgeheimen doorvertelt?05/07/18 - 05:54 Flexibel ouderschapsverlof wordt mogelijk28/06/18 - 06:55 Wat als je werknemer in de politiek gaat?14/06/18 - 06:48 Moet je een ontslag altijd motiveren?31/05/18 - 06:23 Moet de zieke werknemer zijn bedrijfswagen inleveren?

Blog

20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit26/03/18 - 10:23 Ken jij de vier Aziatische carrièreopties?06/03/18 - 06:50 Bescheidenheid siert ook een leider01/03/18 - 06:35 Ik heb het gehad met de files...20/02/18 - 07:03 3D-HR: omlaag, omhoog en opzij24/01/18 - 17:37 Cultuur + Technologie + Data = Employee Engagement17/01/18 - 10:01 Kijk niet enkel met je organisatiebril14/12/17 - 07:07 Pleidooi voor een gereduceerd werknemersstatuut

Jobhop

20/09/18 - 07:39 Jobhop: Marco Inglese19/09/18 - 20:00 Jobhop: Joke Renneboog19/09/18 - 20:00 Jobhop: Michelle Van Looy19/09/18 - 20:00 Jobhop: Kadidja De Witte12/09/18 - 18:59 Jobhop: Wim Strickx12/09/18 - 18:00 Jobhop: Joris Vandersteene12/09/18 - 16:48 Jobhop: Eric Van Camp11/09/18 - 14:32 Jobhop: Ann Doucet09/08/18 - 07:01 Jobhop: Vanessa Didden09/08/18 - 07:00 Jobhop: Wouter Van Linden

Events

07/06/18 - 16:18 HR-GALA 2018, met voorprogramma MOBILITEIT11/04/18 - 08:44 Werkgeluk 202019/03/18 - 09:53 HR in de zorg: Is leren de geheime superkracht?20/02/18 - 12:29 Meer events?13/02/18 - 12:54 Masterclass Recruitment Analytics06/02/18 - 09:33 Arbeidsre-integratie bij langdurige ziekte22/12/17 - 11:18 De uitdagingen van Arbeidsmarkt 4.019/10/17 - 11:35 CSR Professional of the Year - GRATIS TICKETS voor WisKeys-lezers19/09/17 - 14:53 Conferentie #HRPRO10011/09/17 - 12:59 The future of HR: employee engagement is key

Dossiers

06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.021/02/18 - 16:26 CSR is een trend, geen hype07/12/17 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld06/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging12/10/17 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk15/06/17 - 09:47 Re-integratie = kansen benutten14/06/17 - 09:00 #LerenuitBoeken01/06/17 - 06:18 Mini-dossier: duurzame loopbanen