Is pesten een overroepen of verdoken probleem?

Een op vijf werknemers heeft maandelijks last van pestgedrag. Een op 25 ervaart dit zelfs dagelijks. Het gaat dan van roddelen tot beledigingen en isolement. Toch wordt weinig aangifte gedaan. Is pesten nu een verdoken of net een overroepen probleem?

Volgens een bevraging bij ruim 25.000 Belgische werknemers ervaart 21,4% maandelijks minstens een vorm van pestgedrag. 12,4% ervaart dit wekelijks, 3,9% zelfs dagelijks. Pestgedragingen kunnen gaan van het ervaren van roddels tot beledigingen en isolement, definieert onderzoeker IDEWE, een externe dienst voor preventie en bescherming op het werk. Deze week is het de Vlaamse Week tegen Pesten 2018. 

Werkomgeving als katalysator

De werkomgeving speelt een belangrijke rol in het ontstaan van pesten op het werk. Werkdruk, tegenstrijdige verwachtingen, onzekerheid over de toekomst van je job en onduidelijkheid over je precieze rol op het werk zijn de belangrijkste oorzaken van pesterijen. Zo toont het onderzoek aan dat 25,5% van de werknemers die dagelijks minstens één vorm van pestgedrag ervaren, niet weet wat zijn precieze rol op het werk is. 22,5% geeft aan dat hij op het werk met tegenstrijdige vragen te maken krijgt, terwijl 13,5% zich onzeker voelt over de toekomst van zijn job. 6,6 % geeft aan een (te hoge) werkdruk te ervaren.

Vijf tips om pesten op het werk tegen te gaan

  1. Als je gepest wordt, tracht dat dan niet te vergoelijken of te begrijpen. Hierdoor blijft het enkel aanhouden.
  2. Schakel een derde of collega in. Van hem of haar wordt een grens gemakkelijker aanvaard.
  3. Als je de andere bewust maakt van ongepast gedrag, verspreidt zulk gedrag zich minder snel.
  4. Optreden tegen respectloos gedrag zorgt ervoor dat normen of grenzen niet verder vervagen.
  5. Als je iemand steunt als collega, word je zelf ook gesteund wanneer je het eens moeilijk hebt. 

Bron: IDEWE

Wat helpt zijn steun van collega’s en leidinggevenden, autonomie en ontplooiingsmogelijkheden.

Daarnaast maakt een stresserende werkomgeving mensen kwetsbaar voor pesterijen. Enerzijds omdat gestresseerde werknemers een gemakkelijker doelwit vormen. Anderzijds omdat werknemers door stress uitgeput geraken waardoor ze zichzelf moeilijker kunnen verdedigen tegen negatief gedrag. Vluchten gestresseerde werknemers bovendien weg in allerlei vormen van afleiding en vermindert daardoor hun productiviteit, dan staan er vaak collega’s klaar om dit gedrag af te straffen. En uiteraard spelen ook persoonskenmerken mee zoals overgevoeligheid, weinig zelfvertrouwen en lage sociale vaardigheden.

Om pestgedrag op het werk tegen te gaan ontwikkelden de KU Leuven en IDEWE ontwikkelden samen de e-learningtool StressBalancer.

Weinig aangiftes van pesten

Volgens Valérie Castagna, preventieadviseur psychosociale aspecten bij Attentia, zijn de cijfers misschien iets minder alarmerend dan sommige onderzoeken doen uitschijnen. Hoewel ze de ernst van het probleem hiermee niet wil minimaliseren. Vorig jaar stapte 0,28% van de medewerkers bij bedrijven aangesloten bij het sociaal secretariaat, naar een preventieadviseur psychosociale aspecten. Deze dossiers gingen niet enkel over pesten, maar ook over stress, burn-out, conflicten, geweld, intimidatie etc.

Het cijfer ligt een pak lager dan de cijfers die men vaak hoort. “De meeste van de onderzoeken die worden aangehaald zijn gebaseerd op zelfbeoordelingen en dus eerder op gevoelens van de medewerkers op dat moment. Dat is nog een verschil met werkelijk gepest worden”, nuanceert Castagna.

Pesten kan verschillende vormen aannemen, en is daarom niet altijd even gemakkelijk definieerbaar. Enkele voorbeelden van pestgedrag:

  • een collega isoleren (zijn aanwezigheid ontkennen, collega’s verbieden met hem te praten, toegang tot bepaalde informatie ontzeggen, …)
  • voorkomen dat een collega zich uitdrukt (hem niet laten spreken, hem voortdurend onderbreken, hem niet uitnodigen voor vergaderingen)
  • een collega denigreren als persoon en in zijn werk
  • de fysieke integriteit van een collega beïnvloeden (fysieke agressie, sabotage, …)

Ook Valérie Castagna wijst naar de bedrijfscultuur en het beleid als katalysator. “Bedrijven die bijvoorbeeld bepaalde gedragingen bagatelliseren of die geneigd zijn niet te reageren, herdefiniëren pestgedrag en geloven dat het aan de medewerkers zelf is om relationele problemen op te lossen.”

Hoe kunnen we pesten uitroeien?

“Bedrijven die pesten willen uitroeien, moeten het probleem dus op verschillende niveaus aanpakken, te beginnen bij het sensibiliseren van alle belanghebbenden (management, HR, leidinggevenden en medewerkers zelf)”, raadt de preventieadviseur aan. “Medewerkers moeten inzien dat ze niet met negatieve gevoelens mogen blijven zitten. Als confrontatie geen oplossing is, moeten ze weten dat ze hulp kunnen vragen binnen het bedrijf of bij de preventieadviseur. Leidinggevenden moeten op hun beurt dicht bij hun medewerkers staan, om potentieel problematische situaties zo snel mogelijk te detecteren en aan te pakken.”

Publicatiedatum: 06/02/2018 - 15:17
Auteur: WisKeys-redactie

Leiderschap

13/12/18 - 07:00 Duurzaam ondernemen: een fulltime job?05/12/18 - 14:45 Award Inclusieve Onderneming voor ‘vluchtelingenbedrijf’28/11/18 - 14:29 Deskundige jury zkt. CSR Professional of the Year 201821/11/18 - 10:04 “Een titel als CSR Professional of the Year opent deuren”08/11/18 - 07:30 GDPR naleven: geen onmogelijke opdracht08/11/18 - 07:20 Nomineer nu de CSR Professional of the Year 2018!07/11/18 - 16:35 Zelfsturende teams, zijn we er klaar voor?25/10/18 - 07:27 Een kompas, lichtbakens en de sherpa25/09/18 - 07:37 Vergroot je netwerk … in de fitness05/09/18 - 13:55 Hoe word je CEO?

Arbeidsmarkt & -beleid

13/12/18 - 06:30 Demografiefonds chemie zet duurzame loopbanen vast op agenda12/12/18 - 21:54 Hoe leergierig ben jij?11/12/18 - 16:12 Evenementensector verschaft werk aan meer dan 80.000 mensen28/11/18 - 20:19 Deze landen weten het best talent aan te trekken en behouden28/11/18 - 19:50 Eens freelancer, altijd freelancer22/11/18 - 06:59 “HR-dienstverlening is een antwoord op koorts op arbeidsmarkt”22/11/18 - 06:17 Belgen zoeken job in buitenland… op feestdagen15/11/18 - 06:25 VDAB promoot ‘géén ervaring’07/11/18 - 21:05 18% meer vacatures dan vorig jaar25/10/18 - 07:19 Combineren multi-jobbers jobs uit noodzaak of als uitdaging?

HRM

13/12/18 - 06:59 Familiehulp: creatief in talent06/12/18 - 06:43 Hoog tijd voor actie, HR!06/12/18 - 06:42 Horen we nog bij elkaar?29/11/18 - 06:53 6 tips om meer introverten aan te werven29/11/18 - 06:38 U hebt meer dan lonen om te belonen22/11/18 - 06:37 Studenten verpleegkunde leren medicatie toedienen via virtual reality15/11/18 - 06:59 De warrant, het overwegen waard15/11/18 - 06:59 3 op 4 beeldschermwerkers hebben wekelijks visuele klachten15/11/18 - 06:43 Bel&Bo: van harte welkom!13/11/18 - 14:46 Rekrutering: hoe verminder je gendervooroordelen?

Juridisch

06/12/18 - 07:05 Verboden te werken op feestdagen?05/12/18 - 20:43 Taxshift verhoogt nettoloon met minimum 36 euro22/11/18 - 06:55 Einde arbeidsrelatie geeft geen garantie op werkloosheidsuitkering08/11/18 - 06:34 Kan je de functie van een werknemer zomaar veranderen?18/10/18 - 07:22 Bonus: Hoe kan je voordelig belonen voor collectief lager verzuim?04/10/18 - 07:56 Stap je over naar de concurrent? Opletten!20/09/18 - 06:46 Kosten eigen aan werkgever, hoe zit dat weer?06/09/18 - 06:20 Weg met de loonkloof!23/08/18 - 07:23 Te laat op het werk, dus geen loon?09/08/18 - 06:36 Was het vrije keuze of keuze onder dwang?

Blog

20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit26/03/18 - 10:23 Ken jij de vier Aziatische carrièreopties?06/03/18 - 06:50 Bescheidenheid siert ook een leider01/03/18 - 06:35 Ik heb het gehad met de files...20/02/18 - 07:03 3D-HR: omlaag, omhoog en opzij24/01/18 - 17:37 Cultuur + Technologie + Data = Employee Engagement17/01/18 - 10:01 Kijk niet enkel met je organisatiebril14/12/17 - 07:07 Pleidooi voor een gereduceerd werknemersstatuut

Jobhop

13/12/18 - 08:23 Jobhop: Mike Mogensen13/12/18 - 08:17 Jobhop: Anneleen Arnold13/12/18 - 08:12 Jobhop: Mieke Vermeiren12/12/18 - 22:40 Jobhop: Tine Seuntjens05/12/18 - 16:40 Jobhop: Eric Sergeant05/12/18 - 16:32 Jobhop: Valérie Nerinckx05/12/18 - 16:23 Jobhop: Carla Borremans05/12/18 - 16:19 Jobhop: Dries Adams29/11/18 - 08:35 Jobhop: Daisy Korthout29/11/18 - 08:30 Jobhop: Jelske Janssens

Events

08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year - NOMINEER NU!24/10/18 - 23:04 HRM Inspiration Day 2018 - WIN GRATIS INKOM!04/10/18 - 15:21 Iedereen coachee07/06/18 - 16:18 HR-GALA 2018, met voorprogramma MOBILITEIT11/04/18 - 08:44 Werkgeluk 202019/03/18 - 09:53 HR in de zorg: Is leren de geheime superkracht?20/02/18 - 12:29 Meer events?13/02/18 - 12:54 Masterclass Recruitment Analytics06/02/18 - 09:33 Arbeidsre-integratie bij langdurige ziekte22/12/17 - 11:18 De uitdagingen van Arbeidsmarkt 4.0

Dossiers

06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching12/10/18 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.021/02/18 - 16:26 CSR is een trend, geen hype07/12/17 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld06/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging15/06/17 - 09:47 Re-integratie = kansen benutten14/06/17 - 09:00 #LerenuitBoeken