Is pesten een overroepen of verdoken probleem?

Een op vijf werknemers heeft maandelijks last van pestgedrag. Een op 25 ervaart dit zelfs dagelijks. Het gaat dan van roddelen tot beledigingen en isolement. Toch wordt weinig aangifte gedaan. Is pesten nu een verdoken of net een overroepen probleem?

Volgens een bevraging bij ruim 25.000 Belgische werknemers ervaart 21,4% maandelijks minstens een vorm van pestgedrag. 12,4% ervaart dit wekelijks, 3,9% zelfs dagelijks. Pestgedragingen kunnen gaan van het ervaren van roddels tot beledigingen en isolement, definieert onderzoeker IDEWE, een externe dienst voor preventie en bescherming op het werk. Deze week is het de Vlaamse Week tegen Pesten 2018. 

Werkomgeving als katalysator

De werkomgeving speelt een belangrijke rol in het ontstaan van pesten op het werk. Werkdruk, tegenstrijdige verwachtingen, onzekerheid over de toekomst van je job en onduidelijkheid over je precieze rol op het werk zijn de belangrijkste oorzaken van pesterijen. Zo toont het onderzoek aan dat 25,5% van de werknemers die dagelijks minstens één vorm van pestgedrag ervaren, niet weet wat zijn precieze rol op het werk is. 22,5% geeft aan dat hij op het werk met tegenstrijdige vragen te maken krijgt, terwijl 13,5% zich onzeker voelt over de toekomst van zijn job. 6,6 % geeft aan een (te hoge) werkdruk te ervaren.

Vijf tips om pesten op het werk tegen te gaan

  1. Als je gepest wordt, tracht dat dan niet te vergoelijken of te begrijpen. Hierdoor blijft het enkel aanhouden.
  2. Schakel een derde of collega in. Van hem of haar wordt een grens gemakkelijker aanvaard.
  3. Als je de andere bewust maakt van ongepast gedrag, verspreidt zulk gedrag zich minder snel.
  4. Optreden tegen respectloos gedrag zorgt ervoor dat normen of grenzen niet verder vervagen.
  5. Als je iemand steunt als collega, word je zelf ook gesteund wanneer je het eens moeilijk hebt. 

Bron: IDEWE

Wat helpt zijn steun van collega’s en leidinggevenden, autonomie en ontplooiingsmogelijkheden.

Daarnaast maakt een stresserende werkomgeving mensen kwetsbaar voor pesterijen. Enerzijds omdat gestresseerde werknemers een gemakkelijker doelwit vormen. Anderzijds omdat werknemers door stress uitgeput geraken waardoor ze zichzelf moeilijker kunnen verdedigen tegen negatief gedrag. Vluchten gestresseerde werknemers bovendien weg in allerlei vormen van afleiding en vermindert daardoor hun productiviteit, dan staan er vaak collega’s klaar om dit gedrag af te straffen. En uiteraard spelen ook persoonskenmerken mee zoals overgevoeligheid, weinig zelfvertrouwen en lage sociale vaardigheden.

Om pestgedrag op het werk tegen te gaan ontwikkelden de KU Leuven en IDEWE ontwikkelden samen de e-learningtool StressBalancer.

Weinig aangiftes van pesten

Volgens Valérie Castagna, preventieadviseur psychosociale aspecten bij Attentia, zijn de cijfers misschien iets minder alarmerend dan sommige onderzoeken doen uitschijnen. Hoewel ze de ernst van het probleem hiermee niet wil minimaliseren. Vorig jaar stapte 0,28% van de medewerkers bij bedrijven aangesloten bij het sociaal secretariaat, naar een preventieadviseur psychosociale aspecten. Deze dossiers gingen niet enkel over pesten, maar ook over stress, burn-out, conflicten, geweld, intimidatie etc.

Het cijfer ligt een pak lager dan de cijfers die men vaak hoort. “De meeste van de onderzoeken die worden aangehaald zijn gebaseerd op zelfbeoordelingen en dus eerder op gevoelens van de medewerkers op dat moment. Dat is nog een verschil met werkelijk gepest worden”, nuanceert Castagna.

Pesten kan verschillende vormen aannemen, en is daarom niet altijd even gemakkelijk definieerbaar. Enkele voorbeelden van pestgedrag:

  • een collega isoleren (zijn aanwezigheid ontkennen, collega’s verbieden met hem te praten, toegang tot bepaalde informatie ontzeggen, …)
  • voorkomen dat een collega zich uitdrukt (hem niet laten spreken, hem voortdurend onderbreken, hem niet uitnodigen voor vergaderingen)
  • een collega denigreren als persoon en in zijn werk
  • de fysieke integriteit van een collega beïnvloeden (fysieke agressie, sabotage, …)

Ook Valérie Castagna wijst naar de bedrijfscultuur en het beleid als katalysator. “Bedrijven die bijvoorbeeld bepaalde gedragingen bagatelliseren of die geneigd zijn niet te reageren, herdefiniëren pestgedrag en geloven dat het aan de medewerkers zelf is om relationele problemen op te lossen.”

Hoe kunnen we pesten uitroeien?

“Bedrijven die pesten willen uitroeien, moeten het probleem dus op verschillende niveaus aanpakken, te beginnen bij het sensibiliseren van alle belanghebbenden (management, HR, leidinggevenden en medewerkers zelf)”, raadt de preventieadviseur aan. “Medewerkers moeten inzien dat ze niet met negatieve gevoelens mogen blijven zitten. Als confrontatie geen oplossing is, moeten ze weten dat ze hulp kunnen vragen binnen het bedrijf of bij de preventieadviseur. Leidinggevenden moeten op hun beurt dicht bij hun medewerkers staan, om potentieel problematische situaties zo snel mogelijk te detecteren en aan te pakken.”

Publicatiedatum: 06/02/2018 - 15:17
Auteur: WisKeys-redactie

Leiderschap

14/03/19 - 06:24 Een nieuwe baas: mag het iets jonger zijn?22/02/19 - 15:44 Ann Claes (JBC) is CSR Professional of the Year 201821/02/19 - 07:06 BOEK: Dive at work31/01/19 - 07:57 CSR Professional of the Year 2018: wie van de drie?24/01/19 - 06:46 Eerst trein dan fiets: we geloven er niet in13/12/18 - 07:00 Duurzaam ondernemen: een fulltime job?05/12/18 - 14:45 Award Inclusieve Onderneming voor ‘vluchtelingenbedrijf’28/11/18 - 14:29 Deskundige jury zkt. CSR Professional of the Year 201821/11/18 - 10:04 “Een titel als CSR Professional of the Year opent deuren”08/11/18 - 07:30 GDPR naleven: geen onmogelijke opdracht

Arbeidsmarkt & -beleid

21/03/19 - 07:44 Hoe meer hoogopgeleiden, hoe hoger de lonen van laagopgeleiden21/03/19 - 07:43 Er is arbeidskrapte, geen talentkrapte21/03/19 - 07:37 Sectoren moeten samenwerken rond inzetbaarheid13/03/19 - 14:36 Vlaamse Rand zkt. werkzoekende Brusselaars20/02/19 - 22:35 Wat verdient een schoolverlater?20/02/19 - 22:22 Bediende van 55 verdient 75% meer dan collega van 2514/02/19 - 06:15 Waarom we onszelf zo ondernemend vinden13/02/19 - 22:14 Laat je talent erkennen!06/02/19 - 21:22 Wel ingenieur, geen taxichauffeur30/01/19 - 15:16 Top-10 knelpuntberoepen 2019

HRM

21/03/19 - 07:42 Challenge for talent21/03/19 - 07:11 ‘Hier kan je al vrij jong leidinggeven'20/03/19 - 14:06 1 op 6 in gevarenzone voor burn-out14/03/19 - 06:42 Opleiding: Kenniskrakers!13/03/19 - 19:19 Heeft HR schrik van apps?28/02/19 - 06:25 Is HR wel klaar voor de toekomst?27/02/19 - 20:55 Maandag, sollicitatiedag20/02/19 - 22:27 2 op 3 willen verloning naar prestaties14/02/19 - 06:22 Yep, het is Valentijn. Ook op het werk?07/02/19 - 06:35 Uitdagingen van business zijn opportuniteit voor HR

Juridisch

14/03/19 - 06:48 Opgelet met arbeidscontract met tijdslimiet28/02/19 - 06:47 De single permit: een vernieuwde procedure voor arbeidskaarten21/02/19 - 07:29 Deeltijds werk = deeltijdse opzeggingsvergoeding?14/02/19 - 07:30 Sociale verkiezingen: hot topics07/02/19 - 07:03 Gezocht: loon waarop je geen RSZ-bijdragen betaalt31/01/19 - 06:55 Winstpremie sinds 1 januari verfijnd24/01/19 - 07:18 Collectieve ontslagen: de cijfers16/01/19 - 15:38 Uitzendarbeid nu ook voor federale overheidsdiensten10/01/19 - 06:25 Met bedrijfsgsm bellen naar astrolijnen, mag dat?20/12/18 - 06:12 Slecht weer kan arbeidsovereenkomst ‘bevriezen’

Blog

28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen06/02/19 - 06:36 Roderen op 35 en pieken op 55 jaar20/12/18 - 06:09 De Profit van focus op People20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit26/03/18 - 10:23 Ken jij de vier Aziatische carrièreopties?06/03/18 - 06:50 Bescheidenheid siert ook een leider01/03/18 - 06:35 Ik heb het gehad met de files...

Jobhop

21/03/19 - 00:15 Jobhop: Jeroen Tondeleir21/03/19 - 00:11 Jobhop: Sofie De Coninck21/03/19 - 00:05 Jobhop: Johan Ceulemans14/03/19 - 17:37 Jobhop: Jolien Develtere13/03/19 - 16:33 Jobhop: Tiffany Motton13/03/19 - 16:15 Jobhop: Béatrice Barée27/02/19 - 17:47 Jobhop: Joelle Boxus27/02/19 - 17:37 Jobhop: Ingrid Lieten27/02/19 - 17:36 Jobhop: Tom Verstraeten27/02/19 - 17:35 Jobhop: Marleen De Bondt

Events

20/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 201921/01/19 - 00:03 Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year 201824/10/18 - 23:04 HRM Inspiration Day 2018 - WIN GRATIS INKOM!04/10/18 - 15:21 Iedereen coachee07/06/18 - 16:18 HR-GALA 2018, met voorprogramma MOBILITEIT11/04/18 - 08:44 Werkgeluk 202019/03/18 - 09:53 HR in de zorg: Is leren de geheime superkracht?20/02/18 - 12:29 Meer events?

Dossiers

20/03/19 - 22:15 Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld12/02/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.021/02/18 - 16:26 CSR is een trend, geen hype06/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging15/06/17 - 09:47 Re-integratie = kansen benutten