Is pesten een overroepen of verdoken probleem?

Een op vijf werknemers heeft maandelijks last van pestgedrag. Een op 25 ervaart dit zelfs dagelijks. Het gaat dan van roddelen tot beledigingen en isolement. Toch wordt weinig aangifte gedaan. Is pesten nu een verdoken of net een overroepen probleem?

Volgens een bevraging bij ruim 25.000 Belgische werknemers ervaart 21,4% maandelijks minstens een vorm van pestgedrag. 12,4% ervaart dit wekelijks, 3,9% zelfs dagelijks. Pestgedragingen kunnen gaan van het ervaren van roddels tot beledigingen en isolement, definieert onderzoeker IDEWE, een externe dienst voor preventie en bescherming op het werk. Deze week is het de Vlaamse Week tegen Pesten 2018. 

Werkomgeving als katalysator

De werkomgeving speelt een belangrijke rol in het ontstaan van pesten op het werk. Werkdruk, tegenstrijdige verwachtingen, onzekerheid over de toekomst van je job en onduidelijkheid over je precieze rol op het werk zijn de belangrijkste oorzaken van pesterijen. Zo toont het onderzoek aan dat 25,5% van de werknemers die dagelijks minstens één vorm van pestgedrag ervaren, niet weet wat zijn precieze rol op het werk is. 22,5% geeft aan dat hij op het werk met tegenstrijdige vragen te maken krijgt, terwijl 13,5% zich onzeker voelt over de toekomst van zijn job. 6,6 % geeft aan een (te hoge) werkdruk te ervaren.

Vijf tips om pesten op het werk tegen te gaan

  1. Als je gepest wordt, tracht dat dan niet te vergoelijken of te begrijpen. Hierdoor blijft het enkel aanhouden.
  2. Schakel een derde of collega in. Van hem of haar wordt een grens gemakkelijker aanvaard.
  3. Als je de andere bewust maakt van ongepast gedrag, verspreidt zulk gedrag zich minder snel.
  4. Optreden tegen respectloos gedrag zorgt ervoor dat normen of grenzen niet verder vervagen.
  5. Als je iemand steunt als collega, word je zelf ook gesteund wanneer je het eens moeilijk hebt. 

Bron: IDEWE

Wat helpt zijn steun van collega’s en leidinggevenden, autonomie en ontplooiingsmogelijkheden.

Daarnaast maakt een stresserende werkomgeving mensen kwetsbaar voor pesterijen. Enerzijds omdat gestresseerde werknemers een gemakkelijker doelwit vormen. Anderzijds omdat werknemers door stress uitgeput geraken waardoor ze zichzelf moeilijker kunnen verdedigen tegen negatief gedrag. Vluchten gestresseerde werknemers bovendien weg in allerlei vormen van afleiding en vermindert daardoor hun productiviteit, dan staan er vaak collega’s klaar om dit gedrag af te straffen. En uiteraard spelen ook persoonskenmerken mee zoals overgevoeligheid, weinig zelfvertrouwen en lage sociale vaardigheden.

Om pestgedrag op het werk tegen te gaan ontwikkelden de KU Leuven en IDEWE ontwikkelden samen de e-learningtool StressBalancer.

Weinig aangiftes van pesten

Volgens Valérie Castagna, preventieadviseur psychosociale aspecten bij Attentia, zijn de cijfers misschien iets minder alarmerend dan sommige onderzoeken doen uitschijnen. Hoewel ze de ernst van het probleem hiermee niet wil minimaliseren. Vorig jaar stapte 0,28% van de medewerkers bij bedrijven aangesloten bij het sociaal secretariaat, naar een preventieadviseur psychosociale aspecten. Deze dossiers gingen niet enkel over pesten, maar ook over stress, burn-out, conflicten, geweld, intimidatie etc.

Het cijfer ligt een pak lager dan de cijfers die men vaak hoort. “De meeste van de onderzoeken die worden aangehaald zijn gebaseerd op zelfbeoordelingen en dus eerder op gevoelens van de medewerkers op dat moment. Dat is nog een verschil met werkelijk gepest worden”, nuanceert Castagna.

Pesten kan verschillende vormen aannemen, en is daarom niet altijd even gemakkelijk definieerbaar. Enkele voorbeelden van pestgedrag:

  • een collega isoleren (zijn aanwezigheid ontkennen, collega’s verbieden met hem te praten, toegang tot bepaalde informatie ontzeggen, …)
  • voorkomen dat een collega zich uitdrukt (hem niet laten spreken, hem voortdurend onderbreken, hem niet uitnodigen voor vergaderingen)
  • een collega denigreren als persoon en in zijn werk
  • de fysieke integriteit van een collega beïnvloeden (fysieke agressie, sabotage, …)

Ook Valérie Castagna wijst naar de bedrijfscultuur en het beleid als katalysator. “Bedrijven die bijvoorbeeld bepaalde gedragingen bagatelliseren of die geneigd zijn niet te reageren, herdefiniëren pestgedrag en geloven dat het aan de medewerkers zelf is om relationele problemen op te lossen.”

Hoe kunnen we pesten uitroeien?

“Bedrijven die pesten willen uitroeien, moeten het probleem dus op verschillende niveaus aanpakken, te beginnen bij het sensibiliseren van alle belanghebbenden (management, HR, leidinggevenden en medewerkers zelf)”, raadt de preventieadviseur aan. “Medewerkers moeten inzien dat ze niet met negatieve gevoelens mogen blijven zitten. Als confrontatie geen oplossing is, moeten ze weten dat ze hulp kunnen vragen binnen het bedrijf of bij de preventieadviseur. Leidinggevenden moeten op hun beurt dicht bij hun medewerkers staan, om potentieel problematische situaties zo snel mogelijk te detecteren en aan te pakken.”

Publicatiedatum: 06/02/2018 - 15:17
Auteur: WisKeys-redactie

Leiderschap

14/02/18 - 14:15 WC-rol belangrijker dan vertrouwelijke info07/02/18 - 11:59 Ongestoord doorwerken maakt ons gelukkig07/02/18 - 10:52 Geef ook kmo’s CSR-bloed30/01/18 - 06:13 Havenbedrijf Antwerpen, ENGIE en Lidl focussen op CSR23/01/18 - 09:30 Het gevaar van verregaande verbondenheid17/01/18 - 16:59 Klagen we nu beter wel of niet?06/12/17 - 06:55 We concentreren ons gemakkelijker in een koffiebar29/11/17 - 20:12 Voor amper 1 op 8 werknemers klopt imago werkgever met realiteit22/11/17 - 07:47 Daar zit muziek in14/11/17 - 15:23 Waarom zou je duurzaam ondernemen?

Arbeidsmarkt & -beleid

15/02/18 - 18:48 Woord 'quota' uitspreken al voldoende voor dialoog08/02/18 - 06:34 De uitdaging ligt in de platformeconomie01/02/18 - 06:44 Uitzendarbeid: vaste motieven maar dynamische sector31/01/18 - 07:13 Rekruteren achter tralies30/01/18 - 17:42 Verpleegkundige is grootste knelpuntberoep30/01/18 - 17:08 Vlaanderen start met ‘skills strategie’25/01/18 - 06:31 Mexicanen kloppen 65% meer uren dan Duitsers16/01/18 - 15:29 Hoe belangrijk vindt u duurzaamheid? Doe mee aan onderzoek11/01/18 - 06:15 8 jobs die de toekomst zullen doorstaan10/01/18 - 15:54 Pact tegen krapte op de arbeidsmarkt

HRM

24/01/18 - 11:41 Online test moet burn-out voorkomen18/01/18 - 07:22 En toen liep het mis! Interne communicatie.15/01/18 - 15:41 Wat je zegt, kan je je job kosten11/01/18 - 06:20 HR, steward van cultuur en engagement04/01/18 - 11:29 Nieuwsgierig naar het nieuwe HR-jaar?20/12/17 - 11:16 De grootste HR-uitdagingen in 2018-201918/12/17 - 10:30 HR: haat en liefde voor artificiële intelligentie13/12/17 - 19:47 Complexiteitstheorie in een HR-jasje29/11/17 - 10:48 Is GDPR een gevaar voor HR?28/11/17 - 06:54 Cegeka: left brain with a touch of right

Juridisch

08/02/18 - 08:00 Werklozen, opgelet met hobby’s en vriendendiensten!25/01/18 - 06:26 Dwingend verlof is niet zomaar verlof21/12/17 - 06:18 Wie dronken is op het werk…07/12/17 - 07:10 Bedrijf verkocht: nieuwe bazen, nieuwe wetten?23/11/17 - 07:08 De almacht van de sociale inspectie09/11/17 - 07:14 Ook ziekte kent zijn regels19/10/17 - 07:11 Anciënniteit, het sleutelelement bij ontslag05/10/17 - 07:20 Wat zet de staker op het spel?26/09/17 - 17:34 Thematisch verlof pikt tijdskrediet in21/09/17 - 07:09 Wat met de bedrijfswagen op het einde van de rit?

Blog

20/02/18 - 07:03 3D-HR: omlaag, omhoog en opzij24/01/18 - 17:37 Cultuur + Technologie + Data = Employee Engagement17/01/18 - 10:01 Kijk niet enkel met je organisatiebril14/12/17 - 07:07 Pleidooi voor een gereduceerd werknemersstatuut12/11/17 - 19:48 WisKeys 2 jaar!25/10/17 - 08:57 Liefde op het eerste gezicht hoeft niet18/10/17 - 07:55 Burn-outcoaches bestaan niet11/10/17 - 06:49 Hoe verantwoordelijk is de leider?27/09/17 - 07:00 Een job die niet aansluit bij je studies, is dat zo erg?19/09/17 - 06:46 Wat als … je werkgever je leven redt?

Jobhop

08/02/18 - 06:49 Jobhop: Isabelle Sonneville07/02/18 - 16:42 Jobhop: Els Jans07/02/18 - 16:31 Jobhop: Evy Verwimp07/02/18 - 16:22 Jobhop: Fanya Verpoorten31/01/18 - 17:24 Jobhop: Tiny Coppens31/01/18 - 17:21 Jobhop: William Van Erdeghem31/01/18 - 17:14 Jobhop: Jesse Segers30/01/18 - 18:37 Jobhop: Annelies Missotten24/01/18 - 17:57 Jobhop: Philippe Van Remortel24/01/18 - 17:13 Jobhop: Maria Alexandrakis

Events

20/02/18 - 12:29 Meer events?13/02/18 - 12:54 Masterclass Recruitment Analytics06/02/18 - 09:33 Arbeidsre-integratie bij langdurige ziekte22/12/17 - 11:18 De uitdagingen van Arbeidsmarkt 4.0 - Gratis kaarten voor WisKeys-lezers19/10/17 - 11:35 CSR Professional of the Year - GRATIS TICKETS voor WisKeys-lezers19/09/17 - 14:53 Conferentie #HRPRO10011/09/17 - 12:59 The future of HR: employee engagement is key01/09/17 - 13:11 Evidence based HR01/09/17 - 12:37 Leaders Lunch: Trust at Work10/05/17 - 21:08 The Future of Organising

Dossiers

06/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging12/10/17 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk07/09/17 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld15/06/17 - 09:47 Re-integratie = kansen benutten14/06/17 - 09:00 #LerenuitBoeken01/06/17 - 06:18 Mini-dossier: duurzame loopbanen18/05/17 - 09:57 Zinvol werk: de sleutel tot weerbaarheid04/05/17 - 06:24 Competentie- en talentmanagement in slakkengang24/04/17 - 16:33 Als de centen (niet) rollen30/03/17 - 11:11 Survival of the fittest