Was het vrije keuze of keuze onder dwang?

Advocaat Filip Tilleman ontrafelt de wet voor u!

  Lees hier meer artikels. 

Té vriendelijk zijn voor een stelende medewerker kan je zuur opbreken. Denk dus goed na alvorens je de keuze biedt tussen ontslag om dringende reden of zelf ontslag nemen. De ex-werknemer kan later immers beweren dat hij ontslag nam onder ‘dwang’.

Een werknemer met jarenlange dienst wordt op heterdaad betrapt terwijl hij gsm’s uit het magazijn steelt. Er zijn twee getuigen. Er is geen enkele discussie over het feit dat het gaat om pure diefstal. De werknemer zelf betwist dat ook niet.

Wat kunnen de gevolgen zijn?

Filip Tilleman: “Dat hangt af van de reacties van de werkgever én de betrokken werknemer. Stel: de betrapte werknemer wordt in het kantoor bij de personeelsdirecteur en de financieel directeur ontboden. Beide heren maken duidelijk dat voor hen elk vertrouwen in de werknemer totaal weg is. Een ontslag om dringende reden – dus zonder enige vergoeding – dringt zich op en dit wordt aan de werknemer zo meegedeeld.”

De werknemer beseft de gevolgen van zijn daad en probeert de schade te beperken.

Filip Tilleman: “De wereld van de betrokkene stort in en hij vraagt uiteindelijk of hij de kans krijgt om zelf ontslag te nemen. Zo kan hij het stigma van een ontslag om dringende reden vermijden en wellicht veel vlugger aan een nieuwe job geraken. Ook laat hem dat toe om zowel op het werk als op het thuisfront zonder veel commotie de onderneming te verlaten. Gelet op de vele jaren dienst laat de directie zich vermurwen en aanvaardt de handgeschreven ontslagbrief van de werknemer.”

Einde van het verhaal …

Om te kunnen spreken van dwang moeten er vier voorwaarden vervuld zijn.

Filip Tilleman: “Dat zou men denken. Ten onrechte! Tot hun verbijstering krijgt het bedrijf enkele maanden later een dagvaarding betekend door een deurwaarder, waarbij de ex-werknemer een volledige verbrekingsvergoeding eist. Hierbij poogt hij als juridisch argument aan te halen dat hij bij het geven van zijn ontslag onrechtmatig onder dwang werd gezet.

Krachtens artikel 1111 van het Burgerlijk wetboek heeft dwang dan tot gevolg dat de gestelde handeling nietig is. Met andere woorden de werknemer zou nooit ontslag gegeven hebben en het is in deze visie uiteindelijk het bedrijf die de betrokkene aan de deur zou gezet hebben.”

Is hier effectief sprake geweest van dwang?

Filip Tilleman: “De arbeidsrechtbanken aanvaarden deze redenering niet zomaar. Opdat er juridisch van dwang sprake zou kunnen zijn, moeten vier voorwaarden vervuld zijn:

  1. De dwang moet doorslaggevend geweest zijn voor de toestemming. Het slachtoffer moet aantonen dat zonder dat ‘geweld’ hij zijn toestemming niet zou gegeven hebben;
  2. de dwang moet van dien aard zijn dat het op een redelijk mens, die zich in dezelfde concrete situatie bevindt, indruk maakt;
  3. Het moet een aanzienlijk kwaad doen vrezen;
  4. Het geweld moet onrechtmatig of ongeoorloofd zijn en niet dus niet voortvloeien uit de normale uitoefening van het werkgeversgezag.

Ook een onderwerp waar je mee worstelt? 

Stel je vraag aan arbeidsrechtspecialist Filip Tilleman 

Wat is het oordeel van de rechtbank in zo’n geval?

Filip Tilleman: “Het Hof van Cassatie heeft al meerdere keren geoordeeld dat wanneer een werkgever iemand voor de keuze stelt - ontslag om dringende reden of zelf ontslag nemen - dit louter op zich geen dwang uitmaakt in de zin van het Burgerlijk Wetboek.

Bij de beoordeling van deze problematiek gaan arbeidsgerechten ook rekening houden met leeftijd en functie van de werknemer. Men gaat er van uit dat iemand met een bepaalde anciënniteit en van een zekere leeftijd, wel degelijk de gevolgen beseft van het ondertekenen van een ontslagbrief. Tevens kan deze persoon wel degelijk beoordelen of hij al dan niet moet ingaan op een dergelijke vraag tot ontslagname.

Filip Tilleman is partner bij advocatenbureau Tilleman van Hoogenbemt Antwerpen, gespecialiseerd in arbeidsrecht. Volg Filip Tilleman op Twitter: @TillemanFilip 

Meer weten over een juridisch thema? TVH-advocaten geven interactieve seminaries met actuele inzichten en praktijkcases. Rechtdoorzee, no-nonsens en met de nodige dosis humor.

Dit artikel maakt deel uit van het dossier 'De arbeidswet ontrafeld'.
Publicatiedatum: 09/08/2018 - 06:36

Juridisch

08/11/18 - 06:34 Kan je de functie van een werknemer zomaar veranderen?18/10/18 - 07:22 Bonus: Hoe kan je voordelig belonen voor collectief lager verzuim?04/10/18 - 07:56 Stap je over naar de concurrent? Opletten!20/09/18 - 06:46 Kosten eigen aan werkgever, hoe zit dat weer?06/09/18 - 06:20 Weg met de loonkloof!23/08/18 - 07:23 Te laat op het werk, dus geen loon?26/07/18 - 06:31 Zorg dat aanneming geen verboden terbeschikkingstelling wordt12/07/18 - 06:14 Wat als je werknemer bedrijfsgeheimen doorvertelt?05/07/18 - 05:54 Flexibel ouderschapsverlof wordt mogelijk28/06/18 - 06:55 Wat als je werknemer in de politiek gaat?

Arbeidsmarkt & -beleid

07/11/18 - 21:05 18% meer vacatures dan vorig jaar25/10/18 - 07:19 Combineren multi-jobbers jobs uit noodzaak of als uitdaging?24/10/18 - 21:09 t-groep wordt Agilitas Group24/10/18 - 21:08 House of Talents op overnamepad18/10/18 - 09:12 Pendelen: de hel of tijd om weg te dromen?11/10/18 - 07:10 VDAB zet extra digitale tools en artificiële intelligentie in10/10/18 - 17:46 ACV gaat lekker eten10/10/18 - 11:11 4 op 5 bedienden kregen minder dan 1% opslag04/10/18 - 07:24 Waarom zou je een vluchteling aanwerven?03/10/18 - 17:37 Economische werkloosheid komt nog nauwelijks voor

HRM

13/11/18 - 14:46 Rekrutering: hoe verminder je gendervooroordelen?25/10/18 - 07:20 Hoe Mathieu Gijbels van elke medewerker een ‘voordenker’ maakt24/10/18 - 20:43 Mathieu Gijbels verkozen tot HR-ambassadeur 201818/10/18 - 06:13 Tips: Hoe ondersteun je cruciale fases van het onboardingproces?17/10/18 - 15:31 1 op 100 werknemers ervaart wekelijks ongewenst seksueel gedrag11/10/18 - 07:12 Hoe digitaal zijn werkzoekenden?04/10/18 - 07:00 Opslag, maar niet in loon27/09/18 - 07:19 Mobiliteitsbudget of -vergoeding, wat is de beste keuze?26/09/18 - 21:03 Onboarding. Wie verwelkomt de nieuwkomer?26/09/18 - 17:29 Mobiliteit: maak jij van pendelen een vloek of een zegen?

Leiderschap

08/11/18 - 07:30 GDPR naleven: geen onmogelijke opdracht08/11/18 - 07:20 Nomineer nu de CSR Professional of the Year 2018!07/11/18 - 16:35 Zelfsturende teams, zijn we er klaar voor?25/10/18 - 07:27 Een kompas, lichtbakens en de sherpa25/09/18 - 07:37 Vergroot je netwerk … in de fitness05/09/18 - 13:55 Hoe word je CEO?23/08/18 - 07:25 Je zal voortaan vegetariër zijn08/08/18 - 06:40 Vrouwen zijn klaar voor de top maar is de top klaar voor vrouwen?13/06/18 - 19:23 Persoonlijkheid leidinggevende mannen en vrouwen verschilt nauwelijks07/06/18 - 06:34 De feiten, niets dan de feiten

Blog

20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit26/03/18 - 10:23 Ken jij de vier Aziatische carrièreopties?06/03/18 - 06:50 Bescheidenheid siert ook een leider01/03/18 - 06:35 Ik heb het gehad met de files...20/02/18 - 07:03 3D-HR: omlaag, omhoog en opzij24/01/18 - 17:37 Cultuur + Technologie + Data = Employee Engagement17/01/18 - 10:01 Kijk niet enkel met je organisatiebril14/12/17 - 07:07 Pleidooi voor een gereduceerd werknemersstatuut

Jobhop

07/11/18 - 17:40 Jobhop: versterking voor Katena07/11/18 - 17:34 Jobhop: Erik Van den Branden07/11/18 - 17:33 Jobhop: Johan Ceulemans07/11/18 - 17:19 Jobhop: Pascal Van Loo24/10/18 - 22:43 Jobhop: Inke Daems24/10/18 - 22:36 Jobhop: Dagmar Janssens24/10/18 - 22:30 Jobhop: Eve Coomans24/10/18 - 22:22 Jobhop: Els Overbergh18/10/18 - 06:48 Jobhop: Lodi Planting17/10/18 - 15:54 Jobhop: Karine Vandenberghe

Events

08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year24/10/18 - 23:04 HRM Inspiration Day 2018 - WIN GRATIS INKOM!04/10/18 - 15:21 Iedereen coachee07/06/18 - 16:18 HR-GALA 2018, met voorprogramma MOBILITEIT11/04/18 - 08:44 Werkgeluk 202019/03/18 - 09:53 HR in de zorg: Is leren de geheime superkracht?20/02/18 - 12:29 Meer events?13/02/18 - 12:54 Masterclass Recruitment Analytics06/02/18 - 09:33 Arbeidsre-integratie bij langdurige ziekte22/12/17 - 11:18 De uitdagingen van Arbeidsmarkt 4.0

Dossiers

06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.021/02/18 - 16:26 CSR is een trend, geen hype07/12/17 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld06/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging12/10/17 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk15/06/17 - 09:47 Re-integratie = kansen benutten14/06/17 - 09:00 #LerenuitBoeken01/06/17 - 06:18 Mini-dossier: duurzame loopbanen