Was het vrije keuze of keuze onder dwang?

Advocaat Filip Tilleman ontrafelt de wet voor u!

  Lees hier meer artikels. 

Té vriendelijk zijn voor een stelende medewerker kan je zuur opbreken. Denk dus goed na alvorens je de keuze biedt tussen ontslag om dringende reden of zelf ontslag nemen. De ex-werknemer kan later immers beweren dat hij ontslag nam onder ‘dwang’.

Een werknemer met jarenlange dienst wordt op heterdaad betrapt terwijl hij gsm’s uit het magazijn steelt. Er zijn twee getuigen. Er is geen enkele discussie over het feit dat het gaat om pure diefstal. De werknemer zelf betwist dat ook niet.

Wat kunnen de gevolgen zijn?

Filip Tilleman: “Dat hangt af van de reacties van de werkgever én de betrokken werknemer. Stel: de betrapte werknemer wordt in het kantoor bij de personeelsdirecteur en de financieel directeur ontboden. Beide heren maken duidelijk dat voor hen elk vertrouwen in de werknemer totaal weg is. Een ontslag om dringende reden – dus zonder enige vergoeding – dringt zich op en dit wordt aan de werknemer zo meegedeeld.”

De werknemer beseft de gevolgen van zijn daad en probeert de schade te beperken.

Filip Tilleman: “De wereld van de betrokkene stort in en hij vraagt uiteindelijk of hij de kans krijgt om zelf ontslag te nemen. Zo kan hij het stigma van een ontslag om dringende reden vermijden en wellicht veel vlugger aan een nieuwe job geraken. Ook laat hem dat toe om zowel op het werk als op het thuisfront zonder veel commotie de onderneming te verlaten. Gelet op de vele jaren dienst laat de directie zich vermurwen en aanvaardt de handgeschreven ontslagbrief van de werknemer.”

Einde van het verhaal …

Om te kunnen spreken van dwang moeten er vier voorwaarden vervuld zijn.

Filip Tilleman: “Dat zou men denken. Ten onrechte! Tot hun verbijstering krijgt het bedrijf enkele maanden later een dagvaarding betekend door een deurwaarder, waarbij de ex-werknemer een volledige verbrekingsvergoeding eist. Hierbij poogt hij als juridisch argument aan te halen dat hij bij het geven van zijn ontslag onrechtmatig onder dwang werd gezet.

Krachtens artikel 1111 van het Burgerlijk wetboek heeft dwang dan tot gevolg dat de gestelde handeling nietig is. Met andere woorden de werknemer zou nooit ontslag gegeven hebben en het is in deze visie uiteindelijk het bedrijf die de betrokkene aan de deur zou gezet hebben.”

Is hier effectief sprake geweest van dwang?

Filip Tilleman: “De arbeidsrechtbanken aanvaarden deze redenering niet zomaar. Opdat er juridisch van dwang sprake zou kunnen zijn, moeten vier voorwaarden vervuld zijn:

  1. De dwang moet doorslaggevend geweest zijn voor de toestemming. Het slachtoffer moet aantonen dat zonder dat ‘geweld’ hij zijn toestemming niet zou gegeven hebben;
  2. de dwang moet van dien aard zijn dat het op een redelijk mens, die zich in dezelfde concrete situatie bevindt, indruk maakt;
  3. Het moet een aanzienlijk kwaad doen vrezen;
  4. Het geweld moet onrechtmatig of ongeoorloofd zijn en niet dus niet voortvloeien uit de normale uitoefening van het werkgeversgezag.

Ook een onderwerp waar je mee worstelt? 

Stel je vraag aan arbeidsrechtspecialist Filip Tilleman 

Wat is het oordeel van de rechtbank in zo’n geval?

Filip Tilleman: “Het Hof van Cassatie heeft al meerdere keren geoordeeld dat wanneer een werkgever iemand voor de keuze stelt - ontslag om dringende reden of zelf ontslag nemen - dit louter op zich geen dwang uitmaakt in de zin van het Burgerlijk Wetboek.

Bij de beoordeling van deze problematiek gaan arbeidsgerechten ook rekening houden met leeftijd en functie van de werknemer. Men gaat er van uit dat iemand met een bepaalde anciënniteit en van een zekere leeftijd, wel degelijk de gevolgen beseft van het ondertekenen van een ontslagbrief. Tevens kan deze persoon wel degelijk beoordelen of hij al dan niet moet ingaan op een dergelijke vraag tot ontslagname.

Filip Tilleman is partner bij advocatenbureau Tilleman van Hoogenbemt Antwerpen, gespecialiseerd in arbeidsrecht. Volg Filip Tilleman op Twitter: @TillemanFilip 

Meer weten over een juridisch thema? TVH-advocaten geven interactieve seminaries met actuele inzichten en praktijkcases. Rechtdoorzee, no-nonsens en met de nodige dosis humor.

Dit artikel maakt deel uit van het dossier 'De arbeidswet ontrafeld'.
Publicatiedatum: 09/08/2018 - 06:36

Juridisch

14/11/19 - 06:42 Ben je écht ziek of gespeeld?07/11/19 - 06:47 Leren en werken? Wat zeggen de regionale regeerakkoorden24/10/19 - 07:00 Werkzekerheidsclausule: is ontslag nog mogelijk?10/10/19 - 07:10 Voer geen HR-beleid voor externe medewerkers10/10/19 - 07:09 HR en de vrees voor discriminatie03/10/19 - 06:49 Procedure voor sociale verkiezingen te lang?26/09/19 - 07:14 Kies vooral het juiste paritair comité12/09/19 - 06:41 De bedrijfswagen, achillespees van de arbeidsmarkt29/08/19 - 07:33 Loonbeslag, wat doe je ermee?22/08/19 - 06:34 Kan een werknemer afstand doen van zijn rechten?

Arbeidsmarkt & -beleid

07/11/19 - 07:01 Hoodies bepalen de nieuwe arbeidsmarkt07/11/19 - 06:42 Oudere werkenden: wie zijn ze en waarom werken ze (nog)?17/10/19 - 06:47 Wat zijn de 10 buzzwoorden in cv’s?16/10/19 - 19:30 1 op de 7 werknemers in België is niet-Belg10/10/19 - 06:50 Waar zoeken Belgen naar een job?09/10/19 - 17:05 Mediahuis en DPG Media lanceren nieuwe JOBAT26/09/19 - 07:15 HR Pros … we are the ones!26/09/19 - 06:38 Ontdek de échte bedrijfswaarden19/09/19 - 07:20 Millennials schatten bedrijven niet hoog in19/09/19 - 07:16 Wat doet digitaal met medewerkers?

HRM

14/11/19 - 06:56 Digitaal, het nieuwe rekruteringverhaal13/11/19 - 20:28 Een nieuwe job? Geen interesse!07/11/19 - 06:47 Umicore: hoe kan je stakeholders optimaal betrekken?24/10/19 - 06:39 1 op 4 werknemers kan moeilijk om met stress18/10/19 - 11:13 Emmaüs wordt HR-ambassadeur 201918/10/19 - 07:50 EMMAüS: Gezamenlijke visietekst vormt stevige basis voor maatwerk17/10/19 - 07:15 Werkgevers steeds flexibeler met arbeidstijd17/10/19 - 06:42 Burn-outpreventie bij UZA: Hoe kleurt je dag?03/10/19 - 07:15 Hoe zet je een online leerplatform op?26/09/19 - 06:30 Mogen we nog ongelukkig zijn?

Leiderschap

14/11/19 - 06:45 Expeditie Leiderschap08/11/19 - 12:29 Word jij de CSR Professional of the Year 2019?05/09/19 - 06:13 Verbied jij je werknemer te appen in de auto?25/07/19 - 06:58 Hou je millennials aan boord!18/07/19 - 07:16 Diversiteit is geen zegen voor een team13/06/19 - 06:01 VUB-onderzoeker laat robots en mensen beter samenwerken02/05/19 - 08:10 Time = money? Niets van!02/05/19 - 06:58 BOEK: Trots!11/04/19 - 06:45 Mobiliteit: de ene provincie is de andere niet04/04/19 - 07:40 BOEK: Impact in actie

Blog

03/10/19 - 06:45 Hoe leg je de basis voor een ideale werkomgeving voor data scientists?16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen06/02/19 - 06:36 Roderen op 35 en pieken op 55 jaar20/12/18 - 06:09 De Profit van focus op People20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren

Jobhop

14/11/19 - 06:36 Jobhop: Matthias Vandamme14/11/19 - 06:32 Jobhop: Wim Galbusera14/11/19 - 06:30 Jobhop: Tom Schoeters07/11/19 - 06:25 Jobhop: Alain Balcaen07/11/19 - 06:24 Jobhop: Mario Coppens07/11/19 - 06:15 Jobhop: Ann D'havé24/10/19 - 06:47 Jobhop: Mieke Vermaete24/10/19 - 06:41 Jobhop: Charlotte Christiaens24/10/19 - 06:20 Jobhop: Sara Hermans16/10/19 - 20:31 Jobhop: Katrien De Pillecyn

Events

08/11/19 - 12:02 CSR Professional of the Year 201903/09/19 - 13:44 2030: a Work Space Odyssey met Fons Leroy05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)20/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 201921/01/19 - 00:03 Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year 201824/10/18 - 23:04 HRM Inspiration Day 2018 - WIN GRATIS INKOM!

Dossiers

07/11/19 - 06:37 Human Capital in een tijd van contradicties17/10/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk05/09/19 - 06:43 Digitalisering & HR20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.0