Moet je een ontslag altijd motiveren?

Advocaat Filip Tilleman ontrafelt de wet voor u!

  Lees hier meer artikels. 

We denken vaak dat de werkgever een ontslag steeds duidelijk moet motiveren. “Niet correct”, zegt advocaat Filip Tilleman. “Er is géén wettelijke verplichting maar… er is wel een flinke ‘maar’ aan.”

Het ligt misschien aan de nieuwe cao die enkele jaren geleden werd afgesloten. Feit is dat heel wat werkgevers en HR-professionals denken dat ze elk ontslag formeel moeten motiveren.

Dat klopt dus niet?

Filip Tilleman: “Nee. In het Belgisch arbeidsrecht bestaat geen wettelijke verplichting voor werkgevers om een ontslag formeel te motiveren. Een werknemer kan perfect mondeling of schriftelijk ontslagen worden met de ‘eenvoudige’ mededeling dat hij of zij ontslagen wordt vanaf een bepaalde datum. Dus zonder enig detail over de drijfveren die hebben meegespeeld bij dit ontslag.”

Hebben werknemers dan nooit recht op een ‘waarom’? Blijven ze altijd in de kou staan bij ontslag?

Filip Tilleman: ”Dat ook niet. Op 12 februari 2012 werd de nationale cao 109 betreffende de motivering van het ontslag afgesloten, die vanaf 1 april 2014 voor alle sectoren nieuwe verplichtingen invoerde. Het uitgangspunt blijft weliswaar dat een werkgever geen verplichting heeft om uit eigen beweging een ontslag te motiveren. Maar een ontslagen arbeider of bediende heeft wél het recht om binnen de twee maanden na het ontslag via een aangetekend schrijven de ex-werkgever te vragen naar de concrete redenen die geleid hebben tot dit ontslag.”

Wat als de werkgever weigert hierop te antwoorden?

Filip Tilleman: “Dan moet hij een schadevergoeding gelijk aan twee weken loon betalen.”

Is elke reden een geldige en goede motivatie?

Filip Tilleman: “Opnieuw: nee. Los van de verplichting tot informeren kan de ex-werkgever nog eens extra tegen de lamp lopen als achteraf blijkt dat het ontslag van de arbeider of bediende ‘kennelijk onredelijk’ was. Er is sprake van kennelijk onredelijk ontslag als het ontslag geen verband hield met de geschiktheid of gedrag van de ontslagen werknemer of niet gemotiveerd is door de noodwendigheden inzake de werking van de onderneming.”

‘Kennelijk onredelijk ontslag’, wat betekent dit concreet voor de werknemer?

Filip Tilleman: “Het ontslag hield dan geen verband met de geschiktheid of gedrag van de ontslagen werknemer, of met de noodwendigheden inzake de werking van de onderneming. Maar daarnaast moet ook nog blijken dat geen enkele normale en redelijke werkgever in gelijkaardige omstandigheden de arbeider of bediende zou ontslaan.

Ook een onderwerp waar u mee worstelt? 

Stel uw vraag aan arbeidsrechtspecialist Filip Tilleman 

Als het ontslag kennelijk onredelijk is, kan dit de ex-werkgever 3 weken tot maximaal 17 weken loon kosten, bovenop de normale verbrekingsvergoeding. De arbeidsrechtbank zal de effectieve hoogte van de schadevergoeding bepalen in functie van de gradatie van kennelijke onredelijkheid van het ontslag. Deze vergoeding kan gecumuleerd worden met de eerste vergoeding van twee weken bij weigering om in te gaan op het verzoek van de ex-werknemer om de redenen van het ontslag kenbaar te maken.”

In het slechts denkbare scenario voor de werkgever betekent dit …

Filip Tilleman: “… dat de motiveringsproblematiek een ex-werkgever 19 weken loon kan kosten. Voornoemde regels zijn niet van toepassing als het ontslag gebeurt tijdens de eerste 6 maanden tewerkstelling. Ook spelen deze motiveringsregels niet bij een beëindiging van een arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid, studentenarbeid of ingeval van een ontslag met het oog op brugpensioen of wettelijk pensioen. Ten slotte geldt deze motiveringsplicht niet in het kader van herstructureringen, gezien daar wettelijk de motivering moet bekendgemaakt worden aan de ondernemingsraad.”

De wetgever is dus relatief mild tegenover de werkgever?

Filip Tilleman: “In andere landen, zoals Frankrijk, moet vóór het ontslag een formeel onderhoud plaatsvinden tussen werkgever en werknemer. In Nederland moet het ontslag voorgelegd worden aan de rechter om de redenen toe te lichten. In België geldt dit dus niet. Toch is dit geen vrijgeleide voor werkgevers en pas je maar beter op je tellen wanneer je een werknemer ontslaat.”

Dit artikel maakt deel uit van het dossier 'De arbeidswet ontrafeld'.
Publicatiedatum: 14/06/2018 - 06:48

Juridisch

18/10/18 - 07:22 Bonus: Hoe kan je voordelig belonen voor collectief lager verzuim?04/10/18 - 07:56 Stap je over naar de concurrent? Opletten!20/09/18 - 06:46 Kosten eigen aan werkgever, hoe zit dat weer?06/09/18 - 06:20 Weg met de loonkloof!23/08/18 - 07:23 Te laat op het werk, dus geen loon?09/08/18 - 06:36 Was het vrije keuze of keuze onder dwang?26/07/18 - 06:31 Zorg dat aanneming geen verboden terbeschikkingstelling wordt12/07/18 - 06:14 Wat als je werknemer bedrijfsgeheimen doorvertelt?05/07/18 - 05:54 Flexibel ouderschapsverlof wordt mogelijk28/06/18 - 06:55 Wat als je werknemer in de politiek gaat?

Arbeidsmarkt & -beleid

18/10/18 - 09:12 Pendelen: de hel of tijd om weg te dromen?11/10/18 - 07:10 VDAB zet extra digitale tools en artificiële intelligentie in10/10/18 - 17:46 ACV gaat lekker eten10/10/18 - 11:11 4 op 5 bedienden kregen minder dan 1% opslag04/10/18 - 07:24 Waarom zou je een vluchteling aanwerven?03/10/18 - 17:37 Economische werkloosheid komt nog nauwelijks voor26/09/18 - 23:33 Uitkeringen: moeten ze nu stijgen of sneller dalen?20/09/18 - 07:10 “Talent, dat heb ik niet…”17/09/18 - 17:22 Taal is een competentie, geen voorwaarde13/09/18 - 06:13 Naar nieuwe (flexibele) vormen van werk

HRM

18/10/18 - 06:13 Tips: Hoe ondersteun je cruciale fases van het onboardingproces?17/10/18 - 15:31 1 op 100 werknemers ervaart wekelijks ongewenst seksueel gedrag11/10/18 - 07:12 Hoe digitaal zijn werkzoekenden?04/10/18 - 07:00 Opslag, maar niet in loon27/09/18 - 07:19 Mobiliteitsbudget of -vergoeding, wat is de beste keuze?26/09/18 - 21:03 Onboarding. Wie verwelkomt de nieuwkomer?26/09/18 - 17:29 Mobiliteit: maak jij van pendelen een vloek of een zegen?20/09/18 - 06:37 Is thuiswerken een beloning of straf?12/09/18 - 15:43 Demografiefonds: werkbaar werk voor 45.000 in chemie11/09/18 - 07:12 Kritiek op coworking

Leiderschap

25/09/18 - 07:37 Vergroot je netwerk … in de fitness05/09/18 - 13:55 Hoe word je CEO?23/08/18 - 07:25 Je zal voortaan vegetariër zijn08/08/18 - 06:40 Vrouwen zijn klaar voor de top maar is de top klaar voor vrouwen?13/06/18 - 19:23 Persoonlijkheid leidinggevende mannen en vrouwen verschilt nauwelijks07/06/18 - 06:34 De feiten, niets dan de feiten28/05/18 - 08:45 Het is de schuld van het schuldgevoel23/05/18 - 10:24 Kantoorhond verjaagt stress15/05/18 - 06:19 Dansen met collega’s27/04/18 - 12:47 Tijd geven aan de maatschappij

Blog

20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit26/03/18 - 10:23 Ken jij de vier Aziatische carrièreopties?06/03/18 - 06:50 Bescheidenheid siert ook een leider01/03/18 - 06:35 Ik heb het gehad met de files...20/02/18 - 07:03 3D-HR: omlaag, omhoog en opzij24/01/18 - 17:37 Cultuur + Technologie + Data = Employee Engagement17/01/18 - 10:01 Kijk niet enkel met je organisatiebril14/12/17 - 07:07 Pleidooi voor een gereduceerd werknemersstatuut

Jobhop

18/10/18 - 06:48 Jobhop: Lodi Planting17/10/18 - 15:54 Jobhop: Karine Vandenberghe17/10/18 - 15:50 jobhop: Dominique Vosse17/10/18 - 15:37 Jobhop: Ilona Becks10/10/18 - 21:19 Jobhop: Wesley Moreels10/10/18 - 21:08 jobhop: Michelle Van Looy10/10/18 - 20:58 Jobhop: Tama Heps10/10/18 - 20:58 Jophop: Karolien Lenaerts03/10/18 - 21:04 jobhop: Els Urbanczyk03/10/18 - 20:47 Jobhop: Bart Cambré

Events

04/10/18 - 15:21 Iedereen coachee07/06/18 - 16:18 HR-GALA 2018, met voorprogramma MOBILITEIT11/04/18 - 08:44 Werkgeluk 202019/03/18 - 09:53 HR in de zorg: Is leren de geheime superkracht?20/02/18 - 12:29 Meer events?13/02/18 - 12:54 Masterclass Recruitment Analytics06/02/18 - 09:33 Arbeidsre-integratie bij langdurige ziekte22/12/17 - 11:18 De uitdagingen van Arbeidsmarkt 4.019/10/17 - 11:35 CSR Professional of the Year - GRATIS TICKETS voor WisKeys-lezers19/09/17 - 14:53 Conferentie #HRPRO100

Dossiers

06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.021/02/18 - 16:26 CSR is een trend, geen hype07/12/17 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld06/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging12/10/17 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk15/06/17 - 09:47 Re-integratie = kansen benutten14/06/17 - 09:00 #LerenuitBoeken01/06/17 - 06:18 Mini-dossier: duurzame loopbanen