Moet je een ontslag altijd motiveren?

Advocaat Filip Tilleman ontrafelt de wet voor u!

  Lees hier meer artikels. 

We denken vaak dat de werkgever een ontslag steeds duidelijk moet motiveren. “Niet correct”, zegt advocaat Filip Tilleman. “Er is géén wettelijke verplichting maar… er is wel een flinke ‘maar’ aan.”

Het ligt misschien aan de nieuwe cao die enkele jaren geleden werd afgesloten. Feit is dat heel wat werkgevers en HR-professionals denken dat ze elk ontslag formeel moeten motiveren.

Dat klopt dus niet?

Filip Tilleman: “Nee. In het Belgisch arbeidsrecht bestaat geen wettelijke verplichting voor werkgevers om een ontslag formeel te motiveren. Een werknemer kan perfect mondeling of schriftelijk ontslagen worden met de ‘eenvoudige’ mededeling dat hij of zij ontslagen wordt vanaf een bepaalde datum. Dus zonder enig detail over de drijfveren die hebben meegespeeld bij dit ontslag.”

Hebben werknemers dan nooit recht op een ‘waarom’? Blijven ze altijd in de kou staan bij ontslag?

Filip Tilleman: ”Dat ook niet. Op 12 februari 2012 werd de nationale cao 109 betreffende de motivering van het ontslag afgesloten, die vanaf 1 april 2014 voor alle sectoren nieuwe verplichtingen invoerde. Het uitgangspunt blijft weliswaar dat een werkgever geen verplichting heeft om uit eigen beweging een ontslag te motiveren. Maar een ontslagen arbeider of bediende heeft wél het recht om binnen de twee maanden na het ontslag via een aangetekend schrijven de ex-werkgever te vragen naar de concrete redenen die geleid hebben tot dit ontslag.”

Wat als de werkgever weigert hierop te antwoorden?

Filip Tilleman: “Dan moet hij een schadevergoeding gelijk aan twee weken loon betalen.”

Is elke reden een geldige en goede motivatie?

Filip Tilleman: “Opnieuw: nee. Los van de verplichting tot informeren kan de ex-werkgever nog eens extra tegen de lamp lopen als achteraf blijkt dat het ontslag van de arbeider of bediende ‘kennelijk onredelijk’ was. Er is sprake van kennelijk onredelijk ontslag als het ontslag geen verband hield met de geschiktheid of gedrag van de ontslagen werknemer of niet gemotiveerd is door de noodwendigheden inzake de werking van de onderneming.”

‘Kennelijk onredelijk ontslag’, wat betekent dit concreet voor de werknemer?

Filip Tilleman: “Het ontslag hield dan geen verband met de geschiktheid of gedrag van de ontslagen werknemer, of met de noodwendigheden inzake de werking van de onderneming. Maar daarnaast moet ook nog blijken dat geen enkele normale en redelijke werkgever in gelijkaardige omstandigheden de arbeider of bediende zou ontslaan.

Ook een onderwerp waar u mee worstelt? 

Stel uw vraag aan arbeidsrechtspecialist Filip Tilleman 

Als het ontslag kennelijk onredelijk is, kan dit de ex-werkgever 3 weken tot maximaal 17 weken loon kosten, bovenop de normale verbrekingsvergoeding. De arbeidsrechtbank zal de effectieve hoogte van de schadevergoeding bepalen in functie van de gradatie van kennelijke onredelijkheid van het ontslag. Deze vergoeding kan gecumuleerd worden met de eerste vergoeding van twee weken bij weigering om in te gaan op het verzoek van de ex-werknemer om de redenen van het ontslag kenbaar te maken.”

In het slechts denkbare scenario voor de werkgever betekent dit …

Filip Tilleman: “… dat de motiveringsproblematiek een ex-werkgever 19 weken loon kan kosten. Voornoemde regels zijn niet van toepassing als het ontslag gebeurt tijdens de eerste 6 maanden tewerkstelling. Ook spelen deze motiveringsregels niet bij een beëindiging van een arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid, studentenarbeid of ingeval van een ontslag met het oog op brugpensioen of wettelijk pensioen. Ten slotte geldt deze motiveringsplicht niet in het kader van herstructureringen, gezien daar wettelijk de motivering moet bekendgemaakt worden aan de ondernemingsraad.”

De wetgever is dus relatief mild tegenover de werkgever?

Filip Tilleman: “In andere landen, zoals Frankrijk, moet vóór het ontslag een formeel onderhoud plaatsvinden tussen werkgever en werknemer. In Nederland moet het ontslag voorgelegd worden aan de rechter om de redenen toe te lichten. In België geldt dit dus niet. Toch is dit geen vrijgeleide voor werkgevers en pas je maar beter op je tellen wanneer je een werknemer ontslaat.”

Dit artikel maakt deel uit van het dossier 'De arbeidswet ontrafeld'.
Publicatiedatum: 14/06/2018 - 06:48

Juridisch

20/06/19 - 07:27 Wees niet te zuinig met verlof!06/06/19 - 06:53 Hoe kan je rsz-bijdragen op ecocheques vermijden?22/05/19 - 18:07 Randstad Werkpocket: sociaal- en arbeidsrecht in je virtuele broekzak09/05/19 - 06:44 Tip: regel huisarbeid en telewerk altijd formeel25/04/19 - 08:45 Hebben ook vaders ontslagbescherming bij verlof voor baby?11/04/19 - 07:20 Kan je na ziekte zomaar je job opnieuw opnemen?28/03/19 - 06:50 Groepsverzekeraar failliet. Wat nu?14/03/19 - 06:48 Opgelet met arbeidscontract met tijdslimiet28/02/19 - 06:47 De single permit: een vernieuwde procedure voor arbeidskaarten21/02/19 - 07:29 Deeltijds werk = deeltijdse opzeggingsvergoeding?

Arbeidsmarkt & -beleid

19/06/19 - 18:48 Generatie Z noemt zichzelf ‘hardst werkende generatie’19/06/19 - 17:08 Zin om jongeren warm te maken voor STEM?05/06/19 - 17:18 Steeds minder schoolverlaters zijn werkzoekend05/06/19 - 16:34 Verborgen matches: welk beroep matcht met eventcoördinator?22/05/19 - 18:16 Vier op tien hebben een zittend werkleven22/05/19 - 17:15 Het wordt steeds makkelijker om over de grens te werken16/05/19 - 08:53 Nieuw kwaliteitslabel 'projectsourcing'16/05/19 - 08:42 Vakbonden houden stand in België09/05/19 - 06:44 Een op zes Belgen werkt minstens 1 dag per maand thuis01/05/19 - 15:41 Publieke sector aantrekkelijker als werkgever dan privésector

HRM

20/06/19 - 07:15 2019: Talentmanagers en leerexperten zetten in op psychologische thema’s13/06/19 - 09:16 Al gedacht aan een vluchteling als nieuwe medewerker?13/06/19 - 07:24 1 op de 20 arbeidscontracten in 2018 is met ex-werknemer12/06/19 - 18:54 Fysieke klachten kosten werkgever jaarlijks 3159 euro per bediende06/06/19 - 06:49 Kies à la carte voordelen met een cafetariaplan22/05/19 - 16:45 We werken steeds langer16/05/19 - 08:38 Weinig aandacht voor EQ bij sollicitatie16/05/19 - 08:31 Ziekteverzuim onder de loep16/05/19 - 07:56 Oproep: Laat studenten uw leervraag onderzoeken09/05/19 - 06:43 Een bedrijf is net als een stam

Leiderschap

13/06/19 - 06:01 VUB-onderzoeker laat robots en mensen beter samenwerken02/05/19 - 08:10 Time = money? Niets van!02/05/19 - 06:58 BOEK: Trots!11/04/19 - 06:45 Mobiliteit: de ene provincie is de andere niet04/04/19 - 07:40 BOEK: Impact in actie04/04/19 - 06:43 Wat houdt jou tegen om duurzaam te ondernemen?14/03/19 - 06:24 Een nieuwe baas: mag het iets jonger zijn?22/02/19 - 15:44 Ann Claes (JBC) is CSR Professional of the Year 201821/02/19 - 07:06 BOEK: Dive at work31/01/19 - 07:57 CSR Professional of the Year 2018: wie van de drie?

Blog

16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen06/02/19 - 06:36 Roderen op 35 en pieken op 55 jaar20/12/18 - 06:09 De Profit van focus op People20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit

Jobhop

19/06/19 - 17:32 Jobhop: Sigrid Heyman19/06/19 - 17:30 Jobhop: Nele Goovaerts19/06/19 - 17:23 Jobhop: Geert Volders19/06/19 - 17:11 Jobhop: Siebren De Schutter12/06/19 - 15:29 Jobhop: Kurt Offeciers12/06/19 - 15:21 Jobhop: Kris Willaert12/06/19 - 14:50 Jobhop: Caroline Vanherle12/06/19 - 14:47 Jobhop: Muriel Baes05/06/19 - 17:54 Jobhop: Peter Lenaerts05/06/19 - 17:50 Jobhop: Luc Vanophalvens

Events

05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)23/04/19 - 21:58 HR innov & tech Day16/04/19 - 21:03 Congres HR in de Zorg 201920/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 201921/01/19 - 00:03 Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year 201824/10/18 - 23:04 HRM Inspiration Day 2018 - WIN GRATIS INKOM!

Dossiers

20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype12/02/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.006/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging15/06/17 - 09:47 Re-integratie = kansen benutten