Moet je een ontslag altijd motiveren?

Advocaat Filip Tilleman ontrafelt de wet voor u!

  Lees hier meer artikels. 

We denken vaak dat de werkgever een ontslag steeds duidelijk moet motiveren. “Niet correct”, zegt advocaat Filip Tilleman. “Er is géén wettelijke verplichting maar… er is wel een flinke ‘maar’ aan.”

Het ligt misschien aan de nieuwe cao die enkele jaren geleden werd afgesloten. Feit is dat heel wat werkgevers en HR-professionals denken dat ze elk ontslag formeel moeten motiveren.

Dat klopt dus niet?

Filip Tilleman: “Nee. In het Belgisch arbeidsrecht bestaat geen wettelijke verplichting voor werkgevers om een ontslag formeel te motiveren. Een werknemer kan perfect mondeling of schriftelijk ontslagen worden met de ‘eenvoudige’ mededeling dat hij of zij ontslagen wordt vanaf een bepaalde datum. Dus zonder enig detail over de drijfveren die hebben meegespeeld bij dit ontslag.”

Hebben werknemers dan nooit recht op een ‘waarom’? Blijven ze altijd in de kou staan bij ontslag?

Filip Tilleman: ”Dat ook niet. Op 12 februari 2012 werd de nationale cao 109 betreffende de motivering van het ontslag afgesloten, die vanaf 1 april 2014 voor alle sectoren nieuwe verplichtingen invoerde. Het uitgangspunt blijft weliswaar dat een werkgever geen verplichting heeft om uit eigen beweging een ontslag te motiveren. Maar een ontslagen arbeider of bediende heeft wél het recht om binnen de twee maanden na het ontslag via een aangetekend schrijven de ex-werkgever te vragen naar de concrete redenen die geleid hebben tot dit ontslag.”

Wat als de werkgever weigert hierop te antwoorden?

Filip Tilleman: “Dan moet hij een schadevergoeding gelijk aan twee weken loon betalen.”

Is elke reden een geldige en goede motivatie?

Filip Tilleman: “Opnieuw: nee. Los van de verplichting tot informeren kan de ex-werkgever nog eens extra tegen de lamp lopen als achteraf blijkt dat het ontslag van de arbeider of bediende ‘kennelijk onredelijk’ was. Er is sprake van kennelijk onredelijk ontslag als het ontslag geen verband hield met de geschiktheid of gedrag van de ontslagen werknemer of niet gemotiveerd is door de noodwendigheden inzake de werking van de onderneming.”

‘Kennelijk onredelijk ontslag’, wat betekent dit concreet voor de werknemer?

Filip Tilleman: “Het ontslag hield dan geen verband met de geschiktheid of gedrag van de ontslagen werknemer, of met de noodwendigheden inzake de werking van de onderneming. Maar daarnaast moet ook nog blijken dat geen enkele normale en redelijke werkgever in gelijkaardige omstandigheden de arbeider of bediende zou ontslaan.

Ook een onderwerp waar u mee worstelt? 

Stel uw vraag aan arbeidsrechtspecialist Filip Tilleman 

Als het ontslag kennelijk onredelijk is, kan dit de ex-werkgever 3 weken tot maximaal 17 weken loon kosten, bovenop de normale verbrekingsvergoeding. De arbeidsrechtbank zal de effectieve hoogte van de schadevergoeding bepalen in functie van de gradatie van kennelijke onredelijkheid van het ontslag. Deze vergoeding kan gecumuleerd worden met de eerste vergoeding van twee weken bij weigering om in te gaan op het verzoek van de ex-werknemer om de redenen van het ontslag kenbaar te maken.”

In het slechts denkbare scenario voor de werkgever betekent dit …

Filip Tilleman: “… dat de motiveringsproblematiek een ex-werkgever 19 weken loon kan kosten. Voornoemde regels zijn niet van toepassing als het ontslag gebeurt tijdens de eerste 6 maanden tewerkstelling. Ook spelen deze motiveringsregels niet bij een beëindiging van een arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid, studentenarbeid of ingeval van een ontslag met het oog op brugpensioen of wettelijk pensioen. Ten slotte geldt deze motiveringsplicht niet in het kader van herstructureringen, gezien daar wettelijk de motivering moet bekendgemaakt worden aan de ondernemingsraad.”

De wetgever is dus relatief mild tegenover de werkgever?

Filip Tilleman: “In andere landen, zoals Frankrijk, moet vóór het ontslag een formeel onderhoud plaatsvinden tussen werkgever en werknemer. In Nederland moet het ontslag voorgelegd worden aan de rechter om de redenen toe te lichten. In België geldt dit dus niet. Toch is dit geen vrijgeleide voor werkgevers en pas je maar beter op je tellen wanneer je een werknemer ontslaat.”

Dit artikel maakt deel uit van het dossier 'De arbeidswet ontrafeld'.
Publicatiedatum: 14/06/2018 - 06:48

Juridisch

09/08/18 - 06:36 Was het vrije keuze of keuze onder dwang?26/07/18 - 06:31 Zorg dat aanneming geen verboden terbeschikkingstelling wordt12/07/18 - 06:14 Wat als je werknemer bedrijfsgeheimen doorvertelt?05/07/18 - 05:54 Flexibel ouderschapsverlof wordt mogelijk28/06/18 - 06:55 Wat als je werknemer in de politiek gaat?31/05/18 - 06:23 Moet de zieke werknemer zijn bedrijfswagen inleveren?17/05/18 - 07:18 Wanneer betaal je de verbrekingsvergoeding?03/05/18 - 06:45 Ooit vakantiegeld fout uitbetaald? Lees even dit…19/04/18 - 07:04 Onterecht afwezig, (geen) reden tot ontslag05/04/18 - 07:17 Een werknemer maakt een fout: wie betaalt de schade?

Arbeidsmarkt & -beleid

06/08/18 - 06:42 Internationale werknemers werken ook25/07/18 - 18:59 Regering vindt half miljard euro in jobs25/07/18 - 15:14 Vlaamse ondersteuningspremie nu ook na ernstige ziekte18/07/18 - 13:02 1 op 6 op zoek naar ander werk11/07/18 - 10:12 De dienstenchequesector, een succesverhaal?11/07/18 - 10:08 Federgon dringt aan op verder optimaliseren dienstenchequesysteem11/07/18 - 09:18 Individuele beroepsopleiding IBO wordt kosteloos04/07/18 - 19:17 Vlaamse werkloosheid daalt al bijna drie jaar25/06/18 - 19:12 Studenten willen nog meer werken21/06/18 - 06:29 Zoeken naar de '&' in oplossingen

HRM

05/07/18 - 06:24 Weet jij welk talent je in huis hebt?04/07/18 - 20:53 12% rijdt nooit met bedrijfswagen naar het werk04/07/18 - 19:32 De waarheid van de sollicitant28/06/18 - 06:05 Welzijn: bouwen aan duurzame inzetbaarheid27/06/18 - 19:29 Aziatische steden zijn duurste voor expats27/06/18 - 18:16 Rotmobieltje!21/06/18 - 06:21 Flexibel loon voor sterker werk21/06/18 - 06:21 Hoe sterk of zwak is het cafetariaplan?07/06/18 - 09:42 WK-gekte: Belgen blijven nuchter06/06/18 - 21:58 Zet jij CSR in om talent aan te trekken?

Leiderschap

08/08/18 - 06:40 Vrouwen zijn klaar voor de top maar is de top klaar voor vrouwen?13/06/18 - 19:23 Persoonlijkheid leidinggevende mannen en vrouwen verschilt nauwelijks07/06/18 - 06:34 De feiten, niets dan de feiten28/05/18 - 08:45 Het is de schuld van het schuldgevoel23/05/18 - 10:24 Kantoorhond verjaagt stress15/05/18 - 06:19 Dansen met collega’s27/04/18 - 12:47 Tijd geven aan de maatschappij26/04/18 - 07:44 “Wat weet jij van water? Je bent een vis”25/04/18 - 16:31 Belg heeft veel autonomie, weinig inspraak23/04/18 - 15:51 Je bent succesvol, waarom werk je dan nog zo hard?

Blog

20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit26/03/18 - 10:23 Ken jij de vier Aziatische carrièreopties?06/03/18 - 06:50 Bescheidenheid siert ook een leider01/03/18 - 06:35 Ik heb het gehad met de files...20/02/18 - 07:03 3D-HR: omlaag, omhoog en opzij24/01/18 - 17:37 Cultuur + Technologie + Data = Employee Engagement17/01/18 - 10:01 Kijk niet enkel met je organisatiebril14/12/17 - 07:07 Pleidooi voor een gereduceerd werknemersstatuut

Jobhop

09/08/18 - 07:01 Jobhop: Vanessa Didden09/08/18 - 07:00 Jobhop: Wouter Van Linden09/08/18 - 06:58 Jobhop: Tom Rommens26/07/18 - 06:48 Jobhop: Monica De Jonghe25/07/18 - 19:19 Jobhop: Hanne De Wit25/07/18 - 19:05 Jobhop: Laurie Frenkel21/06/18 - 08:02 Jobhop: Diederik Van Noten21/06/18 - 07:52 Jobhop: Kristof Van den Elsen20/06/18 - 18:27 Jobhop: Fons Leroy20/06/18 - 18:24 Jobhop: Karel Van Eetvelt

Events

07/06/18 - 16:18 HR-Gala 201811/04/18 - 08:44 Werkgeluk 202019/03/18 - 09:53 HR in de zorg: Is leren de geheime superkracht?20/02/18 - 12:29 Meer events?13/02/18 - 12:54 Masterclass Recruitment Analytics06/02/18 - 09:33 Arbeidsre-integratie bij langdurige ziekte22/12/17 - 11:18 De uitdagingen van Arbeidsmarkt 4.019/10/17 - 11:35 CSR Professional of the Year - GRATIS TICKETS voor WisKeys-lezers19/09/17 - 14:53 Conferentie #HRPRO10011/09/17 - 12:59 The future of HR: employee engagement is key

Dossiers

06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.021/02/18 - 16:26 CSR is een trend, geen hype07/12/17 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld06/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging12/10/17 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk15/06/17 - 09:47 Re-integratie = kansen benutten14/06/17 - 09:00 #LerenuitBoeken01/06/17 - 06:18 Mini-dossier: duurzame loopbanen