Al gedacht aan een vluchteling als nieuwe medewerker?

Wie overweegt om een vluchteling of immigrant aan te werven, doet dit soms om het bedrijfsimago te boosten of de medewerkers meer cultureel bewust te maken. Prima. Maar heb je ook al stilgestaan bij de waaier aan talenten en inzichten die je binnenbrengt? Het is een mooie kans op deze krappe arbeidsmarkt. Hoe pak je het concreet aan?

We moeten eerlijk zijn: België scoort helemaal niet goed in de tewerkstelling van migranten. De werkgelegenheidsgraad van niet-EU-immigranten is hier het laagste van de hele EU. Bovendien is de kloof met de werkgelegenheidsgraad van autochtonen bij de grootste, berekende Eurostat, de statistische dienst van de Europese Unie.

42% van de anderstalige werkzoekenden met een migratieachtergrond stroomt door naar werk (cijfer VDAB). Een op vier asielzoekers vindt werk na een jaar, maar vaak in een slecht statuut (Steunpunt Werk, 2018). De meeste asielzoekers in België in 2018 kwamen uit Syrië, Palestina en Afghanistan.

“Wat ik nodig heb, is een nieuwe kans”

Met een job krijgt de vluchteling meer zelfstandigheid en onafhankelijkheid, leert hij sneller de taal en geraakt hij sneller geïntegreerd in de lokale gemeenschap. “Bij de kringloopwinkels werken er heel wat vluchtelingen, met allerhande diploma’s”, vertelt Gunter Van Reusel (Verantwoordelijke Loskade & Meubellogistiek - De Kringwinkel Antwerpen). “Ze zijn gewoon blij dat ze een job hebben, eender wat, waardoor ze een leven kunnen opbouwen. Hun dromen zetten ze meestal opzij. Toch moedigen we hen aan om te blijven dromen, ook als dit niet gemakkelijk is.”

Alfredo komt uit Venezuela en wacht sinds enkele maanden in het asielcentrum van Broechem op een mogelijke erkenning. “Wat ik nodig heb, is een nieuwe kans”, getuigt hij. “In Venezuela had ik een import/exportbedrijf. De hyperinflatie, politieke repressie, extreme schaarste maken het onmogelijk om daar nog te leven, studeren of werken.  Kinderen moeten op zoek naar eten tussen het vuilnis. Ik heb contacten met voedingsproducenten in Venezuela, Bolivia, Peru ... Mijn droom is om hier deze ervaring, kennis én contacten in te zetten in een nieuwe job.”

HR en werkgevers aarzelen

Nochtans kunnen we deze talenten hard gebruiken op de huidige arbeidsmarkt waar een groeiend aantal vacatures, gecombineerd met een mismatch in vaardigheden en een verouderende beroepsbevolking voor de nodige uitdagingen zorgen. Toch aarzelen heel wat werkgevers om vluchtelingen en migranten in dienst te nemen. Waarom?

“HR-managers ontbreken specifieke competenties en hulpmiddelen voor een succesvolle interactie met vluchtelingen en migranten. Ze aarzelen want als het mislukt, wordt er met de vinger naar hen gewezen”, zegt Nathalie Bekx, CEO van Trendhuis dat als Belgische partner betrokken is bij het Europese COME-IN-project. COME IN staat voor COMpetences in Enterprises on INtegration. Het is een tweejarig Erasmus+-traject waarbij de deelnemende organisaties uit zes landen (Duitsland, Oostenrijk, België, Griekenland, Bulgarije en Italië) bedrijven en organisaties training aanbieden om hen te helpen bij de integratie van vluchtelingen op de werkplek.

"HR-managers ontbreken specifieke competenties en hulpmiddelen voor een succesvolle interactie met vluchtelingen en migranten."

Nathalie Bekx, Trendhuis

Goed voor het bedrijfsimago én ervaring en competenties

Een COME-IN-onderzoek bij 185 respondenten, vnl. werkgevers, geeft alvast enig inzicht in de behoeften van bedrijven en organisaties die vluchtelingen en immigranten willen tewerkstellen. Opvallend is dat vaak softe zaken naar voren worden geschoven als troef om vluchtelingen en migranten aan te werven. Denk aan een verbeterd cultureel bewustzijn op de werkplek, nieuwe perspectieven en verbreding van de horizon, positieve impact op bedrijfsimago

“Het zijn normen waarvoor men vaak niet afgerekend wordt in de raad van bestuur. Het draait vaak om imago. Is dat niet jammer? Dat is toch geen echte motivator om een medewerker aan te werven? Als je van een nieuwe collega geen knowhow en competenties verwacht, waarom werf je hem dan aan?”, vraagt Nathalie Bekx zich af.

De voordelen voor het bedrijf gaan immers verder dan imago en culturele verrijking. Een vluchteling draagt ook bij met zijn kennis, vaardigheden en ervaring, is vaak zeer gemotiveerd en geëngageerd, nederig en dankbaar. Vluchtelingen kunnen eveneens deuren open naar nieuwe consumenten en markten en een stuk verlichting brengen bij knelpuntberoepen. Maar uiteraard zijn er ook uitdagingen zoals de beperkte talenkennis, de integratie in de bedrijfscultuur en mogelijke spanningen onder het personeel.

Waarop loopt de rekrutering vaak vast?

De taal vormt duidelijk de grootste barrière, maar ook het gebrek aan kennis en informatie bij de werkgevers, de rechtsonzekerheid en de extra werklast vormen stevige drempels.

Op de vraag welke competenties vereist zijn op de werkplek, komen weinig verrassende antwoorden: zelforganisatie/zelfdiscipline, flexibiliteit en aanpassingsvermogen, persoonlijke ethiek en verantwoordelijkheidsgevoel, teamwerk, communicatie- en sociale vaardigheden, creatief denken, kritische denken … “Voor ons lijken dit evidente zaken, maar voor vluchtelingen ligt dit niet altijd voor de hand”, merkt Nathalie Bekx op. “Deze mensen komen vaak uit landen waar (kritisch) denken op de werkplaats niet getolereerd wordt, wel bevelen opvolgen. Ook op tijd komen is hier veel belangrijker dan in sommige andere landen.”

Award: Tewerkstelling van vluchtelingen 

Logo Trendhuis

Uit het transnationaal onderzoek blijkt dat werkgevers nog heel wat opleiding en ondersteuning kunnen gebruiken: algemene informatie, hulp bij juridische kwesties, rond mentorschap en leren op het werk, beoordelen van competenties, financiering, onboarding … Voorbeelden van succesvolle aanpakken en goede integratiemaatregelen inspireren ook.

Het Europese project COME IN biedt daarom een uitgebreid trainingspakket aan rond de tewerkstelling van vluchtelingen en migranten, gecombineerd met een open online ruimte en community en validering en certificatie van persoonlijke, sociale en organisatorische competenties binnen informeel leren (via LEVEL-5). 

Daarnaast reikt COME IN een award uit aan een organisatie die een vluchteling of een persoon met een migratieachtergrond succesvol in dienst heeft. Heel wat organisaties vertellen hun inspirerend verhaal op het Europese COME IN-congres op 24 september 2019 in Mechelen.

Grote moeilijkheid is om deze vaardigheden te testen, gecombineerd met de erkenning van diploma’s en beroepservaring. Hoe kan je vluchtelingen en migranten beoordelen als geschikt of niet voor een job? Trendhuis ontwikkelde daarom Time4YourTalent, een competentiebeoordeling via een talentenscan, op basis van de LEVEL-5-methode.

Mag je wel een vluchteling of immigrant aanwerven?

En dan is er nog de juridische kant. Voor vele werkgevers is dit een kluwen waarin ze geen inzicht krijgen. Nochtans is het niet zo moeilijk, maar de informatie zit verspreid, vindt Nathalie Bekx. Ze geeft in grote lijnen aan wat je als werkgever moet doen. Check twee zaken:

  1. Verblijft de kandidaat legaal in België of niet? Dat zie je op zijn verblijfsdocument dat nog niet vervallen mag zijn (attest van immatriculatie model A of elektronische vreemdelingenkaart A of B).
  2. Mag de kandidaat werken? Vraag naar de arbeidskaart C en check ook de vervaldatum. Een erkende vluchteling is hiervan vrijgesteld.

Bij de VDAB kunnen bedrijven trajecten aanvragen die helpen bij de tewerkstelling, zoals Nederlands op de werkvloer, jobcoaching, werkplekleren (IBO, opleidingsstage, beroepsinlevingsstage, opleiding met stage op de werkvloer), werkervaringsstage, beroepsverkennende stage. Via artikel 60 kunnen vluchtelingen in de sociale economie worden tewerkgesteld.

“Willen we meer vluchtelingen en migranten aan de slag krijgen, dan is het van belang om werkgevers en HR goed te informeren over hoe ze vluchtelingen kunnen aanwerven en wat ze ervan kunnen verwachten. Zo verlaag je drempels en creëer je kansen”, besluit Nathalie Bekx.

Publicatiedatum: 13/06/2019 - 09:16
Auteur: Katleen Weytjens

HRM

13/11/19 - 20:28 Een nieuwe job? Geen interesse!07/11/19 - 06:47 Umicore: hoe kan je stakeholders optimaal betrekken?24/10/19 - 06:39 1 op 4 werknemers kan moeilijk om met stress18/10/19 - 11:13 Emmaüs wordt HR-ambassadeur 201918/10/19 - 07:50 EMMAüS: Gezamenlijke visietekst vormt stevige basis voor maatwerk17/10/19 - 07:15 Werkgevers steeds flexibeler met arbeidstijd17/10/19 - 06:42 Burn-outpreventie bij UZA: Hoe kleurt je dag?03/10/19 - 07:15 Hoe zet je een online leerplatform op?26/09/19 - 06:30 Mogen we nog ongelukkig zijn?19/09/19 - 07:18 Alternatieve mobiliteitsoplossingen nog steeds populair

Arbeidsmarkt & -beleid

07/11/19 - 07:01 Hoodies bepalen de nieuwe arbeidsmarkt07/11/19 - 06:42 Oudere werkenden: wie zijn ze en waarom werken ze (nog)?17/10/19 - 06:47 Wat zijn de 10 buzzwoorden in cv’s?16/10/19 - 19:30 1 op de 7 werknemers in België is niet-Belg10/10/19 - 06:50 Waar zoeken Belgen naar een job?09/10/19 - 17:05 Mediahuis en DPG Media lanceren nieuwe JOBAT26/09/19 - 07:15 HR Pros … we are the ones!26/09/19 - 06:38 Ontdek de échte bedrijfswaarden19/09/19 - 07:20 Millennials schatten bedrijven niet hoog in19/09/19 - 07:16 Wat doet digitaal met medewerkers?

Leiderschap

08/11/19 - 12:29 Word jij de CSR Professional of the Year 2019?05/09/19 - 06:13 Verbied jij je werknemer te appen in de auto?25/07/19 - 06:58 Hou je millennials aan boord!18/07/19 - 07:16 Diversiteit is geen zegen voor een team13/06/19 - 06:01 VUB-onderzoeker laat robots en mensen beter samenwerken02/05/19 - 08:10 Time = money? Niets van!02/05/19 - 06:58 BOEK: Trots!11/04/19 - 06:45 Mobiliteit: de ene provincie is de andere niet04/04/19 - 07:40 BOEK: Impact in actie04/04/19 - 06:43 Wat houdt jou tegen om duurzaam te ondernemen?

Juridisch

07/11/19 - 06:47 Leren en werken? Wat zeggen de regionale regeerakkoorden24/10/19 - 07:00 Werkzekerheidsclausule: is ontslag nog mogelijk?10/10/19 - 07:10 Voer geen HR-beleid voor externe medewerkers10/10/19 - 07:09 HR en de vrees voor discriminatie03/10/19 - 06:49 Procedure voor sociale verkiezingen te lang?26/09/19 - 07:14 Kies vooral het juiste paritair comité12/09/19 - 06:41 De bedrijfswagen, achillespees van de arbeidsmarkt29/08/19 - 07:33 Loonbeslag, wat doe je ermee?22/08/19 - 06:34 Kan een werknemer afstand doen van zijn rechten?01/08/19 - 07:26 Zijn geschenken een vorm van loon?

Blog

03/10/19 - 06:45 Hoe leg je de basis voor een ideale werkomgeving voor data scientists?16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen06/02/19 - 06:36 Roderen op 35 en pieken op 55 jaar20/12/18 - 06:09 De Profit van focus op People20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren

Jobhop

07/11/19 - 06:25 Jobhop: Alain Balcaen07/11/19 - 06:24 Jobhop: Mario Coppens07/11/19 - 06:15 Jobhop: Ann D'havé24/10/19 - 06:47 Jobhop: Mieke Vermaete24/10/19 - 06:41 Jobhop: Charlotte Christiaens24/10/19 - 06:20 Jobhop: Sara Hermans16/10/19 - 20:31 Jobhop: Katrien De Pillecyn16/10/19 - 20:25 Jobhop: Olivier Van den Broecke16/10/19 - 20:20 Jobhop: Fabienne Cornelis10/10/19 - 07:36 Jobhop: Jan Bouwen

Events

08/11/19 - 12:02 CSR Professional of the Year 201903/09/19 - 13:44 2030: a Work Space Odyssey met Fons Leroy05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)20/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 201921/01/19 - 00:03 Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year 201824/10/18 - 23:04 HRM Inspiration Day 2018 - WIN GRATIS INKOM!

Dossiers

07/11/19 - 06:37 Human Capital in een tijd van contradicties17/10/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk05/09/19 - 06:43 Digitalisering & HR20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.0