Arbeidsmarkt in 2030: maak ruimte voor paradijsvogels

SBS Skill Builders - logoDOSSIER HUMAN CAPITAL - Geef mensen de ruimte om te werken met een doel voor ogen, in vrijheid en met autonomie, met aandacht voor de ‘human’-kant en niet enkel de ‘capital’-zijde. Dat is hoe Fons Leroy de arbeidsmarkt ziet in 2030, voor zijn kleinkinderen. Welke rol speelt HR hierin?

Nu Fons Leroy officieel de arbeidsmarkt heeft verlaten, of toch als gedelegeerd bestuurder van VDAB, wil dit niet zeggen dat hij diezelfde arbeidsmarkt ook de rug toekeert. Hij buigt zich nog steeds over de toekomst van de Vlaamse, of bij uitbreiding, internationale arbeidsmarkt. Niet meer voor zichzelf, wel voor zijn kleinkinderen. Hoe zou hij willen dat de arbeidsmarkt er voor hen uitziet? Geen verzamelplaats voor ‘task rabbits’, taakkonijnen in een hokje, maar wel een ruimte voor ‘purpose paradise birds’, paradijsvogels met een doel voor ogen, die vrijheid hebben en autonomie. Welke rol speelt HR in deze ontwikkelingen?

Fons LeroyDe uitdagingen zijn gekend. “Ik herhaal ze hier nog even, want HR lijkt niet altijd alles onmiddellijk te begrijpen”, grapt Fons Leroy voor een uitgesproken HR-publiek op de SBS HR Summit 2019. Er is de enorme, ongeziene vergrijzing op de arbeidsmarkt met bijhorende ‘grexit’ en een schaarste aan nieuwkomers waardoor de verhouding jongeren-ouderen nergens in Europa zo slecht is als in België: 82 jongeren per 100 ouderen versus gemiddeld 91 jongeren per 100 ouderen. Hierdoor is de druk op de arbeidsmarkt groot. De arbeidsmarktstudie van Agoria vertelt dat die druk enkel nog zal toenemen: voor elke job die verdwijnt door digitalisering en economische dynamiek, zullen er 3,7 nieuwe jobs gecreëerd worden.

Werken aan vaardigheden én mentaliteit

De digitalisering heeft een impact op de hele arbeidsmarkt. “Of de nieuwe regionale/federale regeerakkoorden hierop voldoende antwoorden hebben, is nog maar de vraag. Ook al omdat een regeerakkoord geen invloed heeft op de mentaliteit van bedrijven en medewerkers”, zegt Fons Leroy.

“Het is duidelijk dat zowat iedereen die vandaag op de arbeidsmarkt actief is, bijkomende vaardigheden nodig heeft. Maar volgens een OESO-rapport ziet maar liefst 82% van de werkende Vlamingen het belang van permanente vorming niet in! Dit maakt duidelijk dat we een zeer grote culturele shift moeten doormaken om voldoende geschoolde medewerkers te hebben die in 2030 in die snel veranderde omgeving nog meekunnen.”

Zonder maatregelen zullen meer dan een half miljoen jobs niet ingevuld geraken. 4,5 miljoen werkenden moeten hun competenties upgraden, 310.000 werkzoekenden en werkenden hebben nood aan herscholing. Slagen we daar niet in, dan kijkt ons land aan tegen een mogelijk verlies van 95 miljard euro, of 16,5% van het bbp.

Stel technologie in dienst van mens en maatschappij

"Het is aan HR om de technologische evolutie te flankeren met een competentiebeleid."

Fons Leroy

Een van de vraagstukken is hoe we technologie kunnen gebruiken ten diensten van mens en maatschappij. In Nederland wordt dit vraagstuk sterk geëxploreerd door arbeidsmarktdeskundigen en economen; in Vlaanderen veel minder. “Als we over human capital spreken, dan hebben we al te lang te veel gefocust op ‘capital’ en te weinig op het ‘human’ luik”, vindt Fons Leroy. “Ik wil graag dat mijn kleinkinderen als human beings hun ding kunnen doen. En dan moeten we een keuze maken. Een keuze die eigenlijk niet zo moeilijk is: ”Laat robots het werk doen dat saai, repetitief, zwaar, geestdodend, … is zodat we de menselijk waarde van werk herstellen. Vandaar ook de titel van mijn jongste boek ‘no jobs’, omdat het woord ‘jobs’ een heel negatieve betekenis heeft gekregen. We spreken vaak over rotjobs, hamburgerjobs, … We moeten het vakmanschap in eer herstellen.”

Technologie biedt enorme mogelijkheden om de mens opnieuw vanuit zijn human capital te benaderen. Aan HR om die technologische evolutie te flankeren met een competentiebeleid waardoor er geen verdringing is maar wel ruimte voor de mens om de taken te doen waarvoor alleen de mens geschikt is. Taken op basis van de unieke menselijke competenties rond respect, zorgzaamheid, interageren, creativiteit, verwondering, … Allemaal zaken die we niet kunnen toeschrijven aan robots.

Fons Leroy pleit er ook voor om technologie en robots slim in te zetten om de kansen van mensen die het nu moeilijk hebben op de arbeidsmarkt, te vergroten. Mensen met een beperking kunnen nu veel beter worden ingeschakeld. “In het onderwijs kennen we een systeem van Bednet waarbij zieke kinderen vanop afstand mee de lessen kunnen volgen en geïntegreerd worden in de klas. Kunnen we dit systeem niet uitbreiden naar de arbeidsmarkt om mensen extra kansen te geven?”, vraagt hij zich af.

SDG’s als uitgangspunt voor de arbeidsmarkt

Tot slot geeft Fons Leroy drie denk- of handelingskaders mee die ervoor moeten zorgen dat we evolueren naar een beter functionerende arbeidsmarkt waar mensen zich kunnen vinden in hun werk.

  1. Duurzame arbeidsorganisatie: neem de sustainable development goals (SDG’s) van de Verenigde Naties als uitgangspunt voor een betere werking van de arbeidsmarkt, voor een arbeidsmarkt die deel uitmaakt van een betere wereld. Hoe kunnen we inclusief, cocreatief en duurzaam zijn?
  2. Workability: dit is heel sterk ontwikkeld in Finland met het Huis van Werkvermogen. Bedrijven moeten huizen van geluk en welbevinden zijn willen we mensen langer aan de slag houden. We moeten dit holistisch benaderen: het gaat niet enkel over competenties en talenten, maar ook over mentale en fysieke fitheid, waarden, culturele fit tussen organisatie en medewerkers, …
  3. 21-eeuwse vaardigheden. Investeer in de competenties die medewerkers nodig hebben om wendbaar én weerbaar te zijn. Mensen moeten niet enkel onmiddellijk inzetbaar zijn, maar ook op lange termijn. Elke opleiding die we vandaag organiseren of subsidiëren zou op zijn minst deels gericht moeten zijn op de ontwikkeling van toekomstgerichte vaardigheden.

Kortom: In plaats van opgesloten konijnen te verzamelen, creëren we beter een ruimte waar mensen kunnen rondlopen, proeven, mekaar opzoeken, … Een ruimte waar geen hekken zijn, wel mogelijkheden om zelf de job in te vullen. En dan krijgen we gelukkige medewerkers!

Geboeid? Ontdek nog meer artikels in dit dossier 'Human Capital in een tijd van contradicties'!

Foto: Lode Schrijvers (SBS Skill Builders)

Dit artikel maakt deel uit van het dossier 'Human Capital in een tijd van contradicties'.
Publicatiedatum: 21/11/2019 - 07:13
Auteur: Katleen Weytjens

Arbeidsmarkt & -beleid

28/05/20 - 07:12 Minder vliegen, minder jobs?30/04/20 - 07:40 Werknemers willen momenteel niet veranderen van job30/04/20 - 07:28 Uitzendactiviteit valt met bijna helft terug27/04/20 - 10:35 2 op 3 bedrijven blijven aanwerven12/03/20 - 07:10 Hoe maak je als werkgever werken duurzaam?12/03/20 - 07:01 Autonomie en flexibiliteit, alstublieft!05/03/20 - 07:33 Levenslang leren is vooral zaak van hogeropgeleide werkenden20/02/20 - 09:42 Acht op tien Vlamingen werken om iets te betekenen voor de maatschappij20/02/20 - 07:33 Waar genieten werknemers het langst van hun pensioen?13/02/20 - 06:34 VDAB telt 188 knelpuntberoepen in Vlaanderen

HRM

28/05/20 - 07:35 Dubbel vakantiegeld is er, nu de vakantie nog14/05/20 - 06:45 Er is weer tijd voor opleiding14/05/20 - 06:42 Relance: focus op mentaal welzijn van je werknemers14/05/20 - 06:08 Hoe schakel ik jobstudenten in bij de heropstart?30/04/20 - 07:25 Werknemers zijn angstig en gespannen, maar evenzeer alert, vastberaden en energiek16/04/20 - 11:28 Personeel ter beschikking stellen is expertenwerk16/04/20 - 07:25 Arbeidstekort of arbeidsoverschot? Werknemers delen brengt opnieuw evenwicht07/04/20 - 14:17 Digitaal sporten spijkert werkvaardigheden van jongeren bij02/04/20 - 06:44 Talentontwikkeling vanop afstand02/04/20 - 06:35 Coaches helpen zorgverleners met gratis ondersteuning

Leiderschap

14/05/20 - 06:39 Mag ik nog de lift nemen?16/04/20 - 08:53 Ruim 2 op de 3 collega’s zijn ook vrienden12/03/20 - 07:01 Wil je digitale transformatie? Zorg dan voor leiderschap25/02/20 - 09:12 Caroline Pauwels (VUB) is CSR Professional of the Year 201905/02/20 - 21:42 Dikke maatjes met je baas?23/01/20 - 14:52 Ondernemend gedrag kan je leren23/01/20 - 13:10 Wie wordt CSR Professional of the Year 2019?23/01/20 - 11:30 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Greet Vanderheyden23/01/20 - 11:27 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Robin Bruninx23/01/20 - 11:18 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Caroline Pauwels

Juridisch

30/01/20 - 10:30 Onbeperkt verlof geven, mag dat?23/01/20 - 14:49 Zal technologie de HR-wereld veranderen?12/12/19 - 06:58 Moet je altijd een eindejaarspremie betalen?28/11/19 - 06:27 Neem alle vakantiedagen op!14/11/19 - 06:42 Ben je écht ziek of gespeeld?07/11/19 - 06:47 Leren en werken? Wat zeggen de regionale regeerakkoorden24/10/19 - 07:00 Werkzekerheidsclausule: is ontslag nog mogelijk?10/10/19 - 07:10 Voer geen HR-beleid voor externe medewerkers10/10/19 - 07:09 HR en de vrees voor discriminatie03/10/19 - 06:49 Procedure voor sociale verkiezingen te lang?

Blog

28/05/20 - 06:39 Waarom inzetten op gelijk loon voor mannen en vrouwen niet genoeg is16/01/20 - 06:32 Waarom op de toppen van je tenen staan, pijn doet05/12/19 - 06:24 Van mentor of coach naar bron van inspiratie en energie03/10/19 - 06:45 Hoe leg je de basis voor een ideale werkomgeving voor data scientists?16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen06/02/19 - 06:36 Roderen op 35 en pieken op 55 jaar

Jobhop

28/05/20 - 06:36 Jobhop: Géraldine Van Ael28/05/20 - 06:35 Jobhop: Tom Verstraeten28/05/20 - 06:31 Jobhop: Kimberley Huygen14/05/20 - 06:38 Jobhop: Katrien Costermans14/05/20 - 06:33 Jobhop: Katrin Naert14/05/20 - 06:31 Jobhop: Katrien Schrever30/04/20 - 07:33 Jobhop: Katrien Naert30/04/20 - 07:30 Jobhop: Geert Staelens30/04/20 - 06:29 Jobhop: Iris Masselin16/04/20 - 11:40 Jobhop: Tim De Winne

Events

15/04/20 - 15:19 PMC-webinar: Arbeidsmarkt tijdens en na covid-19-periode05/03/20 - 11:40 HR Gala05/03/20 - 11:38 Integraal Talentbeheer01/12/19 - 10:35 Creëren we duurzame jobs tegen 2030?03/09/19 - 13:44 2030: a Work Space Odyssey met Fons Leroy05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)20/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 2019

Dossiers

09/01/20 - 05:14 HR GETOETST12/12/19 - 06:45 DOSSIER: Individualiseren07/11/19 - 06:37 Human Capital in een tijd van contradicties17/10/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk05/09/19 - 06:43 Digitalisering & HR20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?