Uitkeringen: moeten ze nu stijgen of sneller dalen?

Vanaf 2019 zullen de werkloosheidsuitkeringen, na eerst een verhoging, sterk dalen in de tijd. Dat kwam de regering deze zomer overeen. Sommigen zijn tevreden over het plan. Maar nu laten ook tegenstanders, na onderzoek, zich horen. Degressiviteit is een slechte zaak! Wie heeft gelijk?

De federale regering kwam deze zomer met een pakket maatregelen om de arbeidsmarkt te activeren. Opvallende maatregel was de hervorming van de werkloosheidsuitkeringen. De uitkeringen in de eerste periode worden verhoogd, terwijl de degressiviteit in latere periodes wordt versterkt.

“Deze hervorming is geen besparing, maar een activeringsmaatregel. Het verzekeringsprincipe en solidariteitsprincipe achter de werkloosheidsuitkeringen blijft behouden”, verzekerde minister van Werk Kris Peeters.

“Werkzoekenden snel aan het werk krijgen is een win-winoperatie voor hen, voor de werkgevers en voor de overheid. De werkloosheidsverzekering wordt zo voor iedereen een springplank. De hervormde werkloosheidsuitkering zal in combinatie met de sterke jobcreatie en een sterke begeleiding, zorgen dat werklozen snel weer aan de slag kunnen.” (Min. Kris Peeters: 'Hervormde werkloosheidsuitkering en arbeidsdeal geven boost aan activering')

Ideale tussenoplossing voor de éne prof

Van heel wat kanten komen goedkeurende stemmen op de hervorming. Zo is prof. Arbeidseconomie Stijn Baert (UAntwerpen en UGent) gewonnen. “Werklozen eerste de ruimte geven om een duurzame baan te vinden en hen daarna, voor ze in de langdurige werkloosheid verzeild geraken, voldoende prikkelen om meer vacatures te overwegen, is de logica der dingen”, zei hij in De Standaard. Hij gaf eerder de regering al tips om de problemen op de arbeidsmarkt aan te pakken. Over het systeem van de werkloosheidsuitkeringen gaf hij mee dat een beperking in de tijd tot twee jaar ook nadelen heeft. Volgens onderzoek krijg je dan veel uitstroom naar de groep inactieven. Volgens Baert is een verhoogde degressiviteit de ideale tussenoplossing. Eerst een hogere uitkering (bv. 80% ipv nu 65%) en dan sneller laten zakken om zo de werklozen vaker prikkels te geven. De regering lijkt te hebben geluisterd.

Sterkere prikkel is nodig, aldus werkgevers

Ook het VBO is tevreden met de hervorming. “Het voorstel om de uitkering degressiever te maken, is positief”, zegt directeur-generaal Bart Buysse.(Lees: Versterkte degressiviteit noodzakelijk voor een meer activerend loonbeleid) “Een sterkere prikkel is nodig, maar die kan alleen werken indien men de uitkering na de eerste periode ook daadwerkelijk sneller verlaagt. Het is ook de enige manier om deze maatregel budgettair neutraal te houden en geen meeruitgaven te veroorzaken.”

“Hopelijk brengen een versterkte degressiviteit in combinatie met een sterke begeleiding naar werk en opvolging van werklozen soelaas. Zo dit naar de toekomst onvoldoende oplossing biedt, blijft er weinig anders over dan te doen wat andere Europese landen (ook de Scandinavische ‘modellanden’) die een hogere werkzaamheidsgraad kennen ons al lang hebben voorgedaan: de uitkeringen beperken in de tijd. De werkloosheidsverzekering is immers, als onderdeel van onze sociale zekerheid, een verhaal van rechten en plichten, van solidariteit en verzekering, van collectieve maar ook van eigen verantwoordelijkheid. Die evenwichten moeten we bewaren als we ons systeem duurzaam willen houden”, aldus nog Bart Buysse.

Vakbonden vrezen voor meer armoede

Toch vindt niet iedereen dat de regering een mooi plan op tafel legt. Vakbonden reageerden al negatief. "Dat uitkeringen omhoog gaan, daar zijn wij niet tegen, maar niet ten koste van langdurig werkzoekenden. Het is fout te denken dat een lagere uitkering een werkzoekende zou helpen om werk te vinden. Werkzoekenden moeten het nu al doen met een beschamend laag inkomen dat flirt met en zelfs onder de armoedegrens ligt. Lagere uitkeringen leidt onvermijdelijk tot meer armoederisico", klonk het bij het ABVV. Het ACV reageerde verbijsterd en vindt dat de regering de 'zoveelste verkeerde sociale keuze' maakt.

De Liberale Vakbond vindt dit 'een harde en onrechtvaardige maatregel voor werkzoekenden die hun uitkering hiermee nog sneller onder de armoedegrens zien dalen. De maatregel is ook contraproductief. Hoe lager het inkomen, hoe lager de hoop op een kwalitatieve, nieuwe job. Inspanningen en kosten voor (her)scholing, internetkosten, kosten kinderopvang,… worden met een onwaardig loon vaak noodgedwongen stop gezet. Bovendien blijkt uit de huidige regionale opvolgings- en sanctioneringsmogelijkheden dat de meerderheid van de werkzoekenden de nodige inspanningen leveren.'

Andere proffen pleiten voor stijgende uitkeringen …

De voorbije dagen kwamen er zware bedenkingen uit een andere universitaire hoek. In een studie stellen de Vlaamse prof. Johannes Spinnewijn (London School of Economics) en collega’s de omgekeerde beweging voor. Ze pleiten voor stijgende uitkeringen in de tijd. Ze refereren hiervoor naar Zweedse data waaruit blijkt dat werklozen sneller een job beginnen zoeken als de uitkering in het begin van de werkloosheid lager is. Volgens de onderzoekers zorgt een stijging van de uitkeringen met 1% ervoor dat  de gemiddelde duur van wie pas werkloos is, toeneemt met 1,5%. Bij wie al vijf maanden zonder werk zit, stijgt de duur van de werkloosheid in hetzelfde geval drie keer minder: slechts 0,5%. Dat de uitkeringen later dalen, heeft dus veel minder effect.

Spinnewijn is daarom formeel: “De bij ons op stapel staande aanscherping van de degressiviteit van de uitkeringen is een slechte zaak.”

Lees een samenvatting van het onderzoek in Leuvense Economische Standpunten: Waarom werkloosheidsuitkeringen beter stijgen naarmate men langer werkloos is.

Publicatiedatum: 26/09/2018 - 23:33
Auteur: WisKeys-redactie

Arbeidsmarkt & -beleid

19/06/19 - 18:48 Generatie Z noemt zichzelf ‘hardst werkende generatie’19/06/19 - 17:08 Zin om jongeren warm te maken voor STEM?05/06/19 - 17:18 Steeds minder schoolverlaters zijn werkzoekend05/06/19 - 16:34 Verborgen matches: welk beroep matcht met eventcoördinator?22/05/19 - 18:16 Vier op tien hebben een zittend werkleven22/05/19 - 17:15 Het wordt steeds makkelijker om over de grens te werken16/05/19 - 08:53 Nieuw kwaliteitslabel 'projectsourcing'16/05/19 - 08:42 Vakbonden houden stand in België09/05/19 - 06:44 Een op zes Belgen werkt minstens 1 dag per maand thuis01/05/19 - 15:41 Publieke sector aantrekkelijker als werkgever dan privésector

HRM

20/06/19 - 07:15 2019: Talentmanagers en leerexperten zetten in op psychologische thema’s13/06/19 - 09:16 Al gedacht aan een vluchteling als nieuwe medewerker?13/06/19 - 07:24 1 op de 20 arbeidscontracten in 2018 is met ex-werknemer12/06/19 - 18:54 Fysieke klachten kosten werkgever jaarlijks 3159 euro per bediende06/06/19 - 06:49 Kies à la carte voordelen met een cafetariaplan22/05/19 - 16:45 We werken steeds langer16/05/19 - 08:38 Weinig aandacht voor EQ bij sollicitatie16/05/19 - 08:31 Ziekteverzuim onder de loep16/05/19 - 07:56 Oproep: Laat studenten uw leervraag onderzoeken09/05/19 - 06:43 Een bedrijf is net als een stam

Leiderschap

13/06/19 - 06:01 VUB-onderzoeker laat robots en mensen beter samenwerken02/05/19 - 08:10 Time = money? Niets van!02/05/19 - 06:58 BOEK: Trots!11/04/19 - 06:45 Mobiliteit: de ene provincie is de andere niet04/04/19 - 07:40 BOEK: Impact in actie04/04/19 - 06:43 Wat houdt jou tegen om duurzaam te ondernemen?14/03/19 - 06:24 Een nieuwe baas: mag het iets jonger zijn?22/02/19 - 15:44 Ann Claes (JBC) is CSR Professional of the Year 201821/02/19 - 07:06 BOEK: Dive at work31/01/19 - 07:57 CSR Professional of the Year 2018: wie van de drie?

Juridisch

20/06/19 - 07:27 Wees niet te zuinig met verlof!06/06/19 - 06:53 Hoe kan je rsz-bijdragen op ecocheques vermijden?22/05/19 - 18:07 Randstad Werkpocket: sociaal- en arbeidsrecht in je virtuele broekzak09/05/19 - 06:44 Tip: regel huisarbeid en telewerk altijd formeel25/04/19 - 08:45 Hebben ook vaders ontslagbescherming bij verlof voor baby?11/04/19 - 07:20 Kan je na ziekte zomaar je job opnieuw opnemen?28/03/19 - 06:50 Groepsverzekeraar failliet. Wat nu?14/03/19 - 06:48 Opgelet met arbeidscontract met tijdslimiet28/02/19 - 06:47 De single permit: een vernieuwde procedure voor arbeidskaarten21/02/19 - 07:29 Deeltijds werk = deeltijdse opzeggingsvergoeding?

Blog

16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen06/02/19 - 06:36 Roderen op 35 en pieken op 55 jaar20/12/18 - 06:09 De Profit van focus op People20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit

Jobhop

19/06/19 - 17:32 Jobhop: Sigrid Heyman19/06/19 - 17:30 Jobhop: Nele Goovaerts19/06/19 - 17:23 Jobhop: Geert Volders19/06/19 - 17:11 Jobhop: Siebren De Schutter12/06/19 - 15:29 Jobhop: Kurt Offeciers12/06/19 - 15:21 Jobhop: Kris Willaert12/06/19 - 14:50 Jobhop: Caroline Vanherle12/06/19 - 14:47 Jobhop: Muriel Baes05/06/19 - 17:54 Jobhop: Peter Lenaerts05/06/19 - 17:50 Jobhop: Luc Vanophalvens

Events

05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)23/04/19 - 21:58 HR innov & tech Day16/04/19 - 21:03 Congres HR in de Zorg 201920/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 201921/01/19 - 00:03 Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year 201824/10/18 - 23:04 HRM Inspiration Day 2018 - WIN GRATIS INKOM!

Dossiers

20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype12/02/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.006/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging15/06/17 - 09:47 Re-integratie = kansen benutten