Alle medewerkers voetballer? Zet duurtijd op functie

Artikel in partnerschap met AcertaGrootste kenmerk van de werkgelegenheid op de arbeidsmarkt 4.0 is de toenemende krapte. Hoe haal en houd je de nodige competenties en talenten in huis? Op het Acerta-event kwamen enkele creatieve oplossingen naar boven, zoals het principe van een ‘voetballerscontract’ waarbij de duurtijd van een rol wordt ingeschaald. Is dat een haalbare kaart?

Een industrie 4.0 met stevige digitalisering, nieuwe vormen van connecteren, anders produceren en nieuwe businessmodellen zorgt onvermijdelijk voor schokken op de arbeidsmarkt. De noden van bedrijven veranderen voortdurend, de verwachtingen van medewerkers zijn in evolutie. Arbeidsmarkt 4.0 is geboren.

Prof. Luc Sels - rector KU LeuvenTe weinig en niet de juiste

Professor Luc Sels, rector van de KU Leuven, schetst het kader en wijst de onderliggende trends op deze veranderende arbeidsmarkt aan. Een eerste trend is die van een sterke arbeidsvraag, o.a. door de economische groei die het aantal vacatures doet toenemen. In combinatie met een tweede trend, een arbeidsaanbod dat onder druk staat, is een kwantitatieve mismatch het gevolg.

Aan aanbodszijde zie je een krimpende bevolking op arbeidsleeftijd, steeds meer vijftigplussers die de komende jaren de arbeidsmarkt zullen verlaten, een groot aantal niet-beroepsactieven en jongeren die pas later een eerste job zoeken. Bovendien piekt de werkzaamheidsgraad onder hooggeschoolden: het aandeel hooggeschoolden dat aan het werk is, was nog nooit zo hoog.

Steeds meer vijftigplussers zijn aan de slag. We mogen best trots zijn op de weg die we daar hebben afgelegd.

Prof. Luc Sels - KU Leuven

De uitdagingen op de arbeidsmarkt draaien echter niet alleen om aantallen. Ook kwalitatief is er wat aan de hand. De kloof tussen wat werkgevers zoeken aan profielen en wat werknemers aanbieden, wordt steeds groter. Organisaties zoeken mensen met andere diploma’s dan vroeger, ook de benodigde competenties zijn aan verandering onderhevig. Aan de kant van de kandidaten zie je een verschuiving in het opleidingsniveau, competenties en ook loopbaanverwachtingen.

Niet opgedroogde bronnen van kandidaten

Op dit moment telt het Vlaams Gewest 100 werkenden per 136 niet-werkenden. Tegen 2025 krijgen we een verhouding van 100 op 154! Hoe lossen we dit op? Hoe krijgen we meer mensen aan het werk? Waar zit er nog groeipotentieel?

Luc Sels ziet vier categorieën inactieven die te activeren zijn, mits de nodige inspanningen. Eerste evidente groep zijn de actieve werklozen. Zij zijn sowieso op zoek naar werk, maar hun aantal krimpt. Tweede groep is de latente arbeidsreserve. Hierin zitten de ‘ontmoedigden’: ze zouden werk moeten zoeken en een job aanvaarden als die hen werd aangeboden, maar ze doen dit nu niet. Ook deze groep slankt af. Derde groep zijn de ‘inzetbaren’ die tijdelijk niet werken bijvoorbeeld omdat ze geen kinderopvang hebben. Tot slot werken sommigen deeltijds hoewel ze liever voltijds zouden werken. Ze vinden echter geen voltijdse job.

De marge bij vijftigplussers is flink gekrompen. De voorbije jaren is hun werkzaamheidsgraad stevig gegroeid. “We hebben daar een hele weg afgelegd: steeds meer ouderen zijn aan de slag. Daar mogen we best trots op zijn.” Prof. Sels ziet nog wel ruimte bij de 20-24-jarigen, bij de niet-actieve werkzoekenden met een migratieachtergrond en de laaggeschoolden. Hoewel toch hier de mismatch speelt: de voorbije jaren veranderde de arbeidsmarkt van een dominantie van middengekwalificeerde jobs naar een sterk oplopende vraag naar hooggekwalificeerde jobs. Het aandeel laaggekwalificeerde jobs blijft stabiel. Ook de digitalisering zal zich het meest laten voelen in die groep van middengekwalificeerde jobs. Veel laaggeschoolde jobs zijn immers al geautomatiseerd. Toch is Luc Sels ervan overtuigd dat door digitalisering en robotisering er niet zozeer jobs zullen verdwijnen, dan wel complementariteit zal ontstaan: mensen én robots samen.

Chris Wuytens - Acerta ConsultZoek intern!    

Het is duidelijk dat geschikte nieuwe medewerkers niet voor het rapen (zullen) liggen. “Kijk daarom eens heel goed in de eigen organisatie. Daar ligt waarschijnlijk nog een stevige voorraad aan onbenut potentieel.” Het is de raad van Chris Wuytens, managing director van Acerta Consult. Hij ontkracht enkele vooroordelen die ons kunnen beletten om het potentieel in eigen huis te ontdekken.

Fictie 1: 50-plussers zijn aan het uitbollen. Nee, op dit moment zijn er evenveel 50-plussers als dertigers aan de slag. Over twintig jaar zullen dat er zelfs meer zijn. Toch ligt de focus van HR nog al te vaak op jonge werknemers. “We betuttelen oudere werknemers met bijvoorbeeld performance systemen die mikken op de uitdagingen van dertigers.”

Fictie 2: 40-plussers zijn oud. De leeftijd van de gemiddelde medewerker in België is 42,2 jaar, dat is iemand die nauwelijks in het midden van zijn loopbaan zit.

Beperk het engagement in de tijd

Fictie 3: een werknemer die in de organisatie blijft is een tevreden werknemer. Liefst 8% van de ‘trouwe’ werknemers is ‘prisoner’, actief niet betrokken. “Het zijn de organisaties die ervoor zorgen dat prisoners ontstaan”, vindt Chris Wuytens. Hij pleit daarom voor een nieuwe vorm van engagement, eentje beperkt in de tijd. “Je zou het kunnen vergelijken met voetballers die een contract beperkt in de tijd krijgen aangeboden om een bepaalde functie te vervullen. Dat kun je ook doen met nieuwe medewerkers. Je werft hen aan in een bepaalde functie voor twee tot vier jaar, afhankelijk van het soort functie. Nadien is het tijd voor overleg. Pas je nog in deze functie of roteer je beter in de organisatie? Het zorgt voor meer interne mobiliteit. Niets zegt dat er móet veranderd worden van functie, maar op zijn minst moet men erover nadenken.” Prisoners betekenen immers een verlies aan potentieel in de organisatie.

Liefst 8% van de 'trouwe' werknemers is 'prisoner' of actief niet betrokken.

Chris Wuytens - Acerta Consult

“Het is een schitterend idee”, vindt Kurt Van Raemdonck, HR-directeur van Belgocontrol. “Bij de overheid kennen we dit al voor het topkader, maar het zou ook goed zijn voor het middenkader. Het zorgt voor beweging in een organisatie.” Prof. Luc Sels waarschuwt er evenwel voor om die interne mobiliteit en houdbaarheid van een functie niet de rigide in te vullen. “Kijk vooral wat past bij uw bedrijf.” De Leuvense faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen, waar Luc Sels toen decaan was, zette een tijd geleden de ondersteunende functies vacant. Alle personeelsleden mochten opnieuw solliciteren voor een job: hetzij hun ‘oude’ job, hetzij een andere functie. Uiteindelijk veranderde ongeveer de helft intern van functie.

Focus op sterktes

Volgens Acerta-onderzoek blijkt dat de helft van de werknemers vindt dat hij niet op zijn volle potentieel werkt. “Laat medewerkers groeien, focus op hun sterke kanten in plaats van enkel op de negatieve aspecten. Uiteraard moeten jongeren zich nog ontwikkelen en ontdekken, maar ouderen weten ondertussen wel wat hen niet ligt. Laat dat dan zo en focus op wat mensen wel goed kunnen. Zo spreek je de energie van medewerkers aan en zorg je dat langer werken mogelijk wordt.” Chris Wuytens besluit: “We zijn als organisatie aan zet. Als we het nu niet doen, nu de omgevingsfactoren zoals groei gunstig zijn, wanneer dan wel?”

Lees ook:

Boeiend debat met 3 HR-directeurs over de uitdagingen van arbeidsmarkt 4.0

"We hebben nood aan mensen die willen mee evolueren met het bedrijf."

Dit artikel maakt deel uit van het dossier 'De hartslag van arbeidsmarkt 4.0'.
Publicatiedatum: 15/03/2018 - 06:56
Auteur: Katleen Weytjens

Arbeidsmarkt & -beleid

02/07/20 - 12:01 Vormingsfonds voor Uitzendkrachten wordt Travi02/07/20 - 09:10 Jongeren zoeken sneller naar job door coronacrisis11/06/20 - 06:26 Verder studeren? Niet twijfelen11/06/20 - 06:25 Straf: 4 op 10 werknemers geen interesse in opleiding28/05/20 - 07:12 Minder vliegen, minder jobs?30/04/20 - 07:40 Werknemers willen momenteel niet veranderen van job30/04/20 - 07:28 Uitzendactiviteit valt met bijna helft terug27/04/20 - 10:35 2 op 3 bedrijven blijven aanwerven12/03/20 - 07:10 Hoe maak je als werkgever werken duurzaam?12/03/20 - 07:01 Autonomie en flexibiliteit, alstublieft!

HRM

02/07/20 - 08:33 Welke nieuwe maatregelen hebben een impact op je organisatie?18/06/20 - 07:46 Heb je deze alternatieven voor ontslag al gecheckt?18/06/20 - 07:46 Wat als ontslagen onvermijdelijk zijn?18/06/20 - 07:46 Geef indianenverhalen geen kans: communiceer!28/05/20 - 07:35 Dubbel vakantiegeld is er, nu de vakantie nog14/05/20 - 06:45 Er is weer tijd voor opleiding14/05/20 - 06:42 Relance: focus op mentaal welzijn van je werknemers14/05/20 - 06:08 Hoe schakel ik jobstudenten in bij de heropstart?30/04/20 - 07:25 Werknemers zijn angstig en gespannen, maar evenzeer alert, vastberaden en energiek16/04/20 - 11:28 Personeel ter beschikking stellen is expertenwerk

Leiderschap

14/05/20 - 06:39 Mag ik nog de lift nemen?16/04/20 - 08:53 Ruim 2 op de 3 collega’s zijn ook vrienden12/03/20 - 07:01 Wil je digitale transformatie? Zorg dan voor leiderschap25/02/20 - 09:12 Caroline Pauwels (VUB) is CSR Professional of the Year 201905/02/20 - 21:42 Dikke maatjes met je baas?23/01/20 - 14:52 Ondernemend gedrag kan je leren23/01/20 - 13:10 Wie wordt CSR Professional of the Year 2019?23/01/20 - 11:30 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Greet Vanderheyden23/01/20 - 11:27 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Robin Bruninx23/01/20 - 11:18 Finalist CSR Professional of the Year 2019: Caroline Pauwels

Juridisch

30/01/20 - 10:30 Onbeperkt verlof geven, mag dat?23/01/20 - 14:49 Zal technologie de HR-wereld veranderen?12/12/19 - 06:58 Moet je altijd een eindejaarspremie betalen?28/11/19 - 06:27 Neem alle vakantiedagen op!14/11/19 - 06:42 Ben je écht ziek of gespeeld?07/11/19 - 06:47 Leren en werken? Wat zeggen de regionale regeerakkoorden24/10/19 - 07:00 Werkzekerheidsclausule: is ontslag nog mogelijk?10/10/19 - 07:10 Voer geen HR-beleid voor externe medewerkers10/10/19 - 07:09 HR en de vrees voor discriminatie03/10/19 - 06:49 Procedure voor sociale verkiezingen te lang?

Blog

11/06/20 - 06:54 Een inclusieve mentaliteit opbouwen in je team, hoe doe je dat?28/05/20 - 06:39 Waarom inzetten op gelijk loon voor mannen en vrouwen niet genoeg is16/01/20 - 06:32 Waarom op de toppen van je tenen staan, pijn doet05/12/19 - 06:24 Van mentor of coach naar bron van inspiratie en energie03/10/19 - 06:45 Hoe leg je de basis voor een ideale werkomgeving voor data scientists?16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen

Jobhop

02/07/20 - 12:17 Jobhop: Walter De Roey02/07/20 - 12:14 Jobhop: Jan Dekeyser02/07/20 - 12:14 Jobhop: Veronique Hofman02/07/20 - 06:33 Jobhop: Arne Schaumont17/06/20 - 21:28 Jobhop: Ness Sbai17/06/20 - 21:27 Jobhop: Hilde Janssens17/06/20 - 21:26 Jobhop: Werner Dignef28/05/20 - 06:36 Jobhop: Géraldine Van Ael28/05/20 - 06:35 Jobhop: Tom Verstraeten28/05/20 - 06:31 Jobhop: Kimberley Huygen

Events

15/04/20 - 15:19 PMC-webinar: Arbeidsmarkt tijdens en na covid-19-periode05/03/20 - 11:40 HR Gala05/03/20 - 11:38 Integraal Talentbeheer01/12/19 - 10:35 Creëren we duurzame jobs tegen 2030?03/09/19 - 13:44 2030: a Work Space Odyssey met Fons Leroy05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)20/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 2019

Dossiers

18/06/20 - 07:46 Dossier: Ontslag09/01/20 - 05:14 HR GETOETST12/12/19 - 06:45 DOSSIER: Individualiseren07/11/19 - 06:37 Human Capital in een tijd van contradicties17/10/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk05/09/19 - 06:43 Digitalisering & HR20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching