Uitzendarbeid: vaste motieven maar dynamische sector

Organisaties maken nog steeds om dezelfde redenen gebruik van uitzendarbeid als ruim 10 jaar geleden. Er is weinig veranderd, zo blijkt uit de jongste studie op vraag van Federgon. Maar concludeer hier niet uit dat de uitzendsector op zich niet beweegt. Integendeel.

Federgon vroeg onderzoekers Hendrik Delagrange en Stefanie Notebaert van Stichting Innovatie en Arbeid zich te verdiepen in het gebruik van uitzendarbeid in Vlaanderen. Zo’n 2000 ondernemingen en organisaties, zowel gebruikers als niet-gebruikers, werden bevraagd. Het resultaat is een lijvig rapport met een schat aan informatie. We brachten de onderzoekers en Paul Verschueren, directeur Research & Economic Affairs bij Federgon, rond de tafel voor een analyse en hun visie op de uitzendmarkt.

Laten we onmiddellijk met de deur in huis vallen: er blijkt weinig te zijn veranderd rond uitzendarbeid. Is dat geen teleurstellende conclusie?

"De afschaffing van de proefperiode betekende geen booming business voor de uitzendsector."

Paul Verschueren - Federgon

Hendrik Delagrange: “Het is waar dat de studie weinig verandering toont in het gebruik van uitzendarbeid en flexibiliteit. Eerlijk gezegd, ik had meer verschillen verwacht met de resultaten uit ons vorig onderzoek ruim tien jaar geleden. Nochtans is de uitzendsector niet blijven stilstaan, net zoals we evolutie zagen zowel op de arbeidsmarkt als in de economie. Het toont de kracht van uitzendarbeid als instrument. Uitzendarbeid is op een stabiele manier ingebed op de arbeidsmarkt. Het heeft er zijn plaats als flexibiliteitsinstrument.”

Jullie hebben het over de drie ‘hoofdmotieven’ waarom bedrijven naar uitzendarbeid mogen grijpen: pieken opvangen, vervanging en rekrutering. Welk motief is het meest populair?

Stefanie Notebaert: “De voorbije jaren nam het motief ‘vervangen’ sterk aan belang toe. Ook ‘rekruteren’ kent een opgang. ‘Pieken opvangen’ blijft als motief status quo. Waarom het belang van vervangen als motief toeneemt, daar hebben we geen antwoord op. Misschien ligt de verklaring in een stijgend absenteïsme? Of zijn bedrijven geneigd om sneller een afwezige collega te vervangen?”

Hendrik Delagrange: “Het valt op dat bedrijven een mix aan motieven inroepen. Zelden schuilt er maar één reden achter hun keuze. Het is dus niet zo dat als motief ‘pieken opvangen’ wegvalt, er geen uitzendactiviteit meer is. Waarschijnlijk geldt dit ook zo voor andere flexibiliteitsinstrumenten, dat ze niet enkel voor ‘flexibiliteit’ worden ingezet. Gebruikers van uitzendarbeid gebruiken vaak nog andere flexibiliteitsinstrumenten.”

Als je dit hoort, dan is het toch vreemd dat het nieuwe motief ‘instroom’ niet echt een doorbraak kent?

Hendrik Delagrange: “Het is blijkbaar te ingewikkeld. Sommigen hebben er zelfs nog nooit van gehoord. Wie instroom als motief inroept, moet aan een aantal voorwaarden en regels voldoen. Bovendien werken organisaties vaak omgekeerd. Ze roepen de hulp van uitzendkrachten in omdat de productie stijgt of er nood is aan vervanging. Pas later komt het idee van een aanwerving op tafel.”

"De klassieke uitzendbedrijven hebben hun diensten flink uitgebreid naar outplacement, rekrutering&selectie etc. Dat is een belangrijke omwenteling."

Hendrik Delagrange - Stichting Innovatie en Arbeid

Is dit een gemiste kans voor de uitzendsector?

Paul Verschueren: “Nee, integendeel. De meerwaarde van dit motief zit volgens mij in de explicitering van de rol van de uitzendsector bij rekrutering. Strikt gezien biedt het motief ‘instroom’ weinig echte meerwaarde omdat je in heel wat concrete cases met de overige motieven perfect tot hetzelfde of een vergelijkbaar resultaat kan komen. Uiteindelijk mag je niet vergeten dat instroom vroeger ook al gebeurde. Met dit vierde motief heeft men een formeel karakter gegeven aan de instroom- of rekruteringsfunctie.”

Bedrijven hebben wel eens een verborgen agenda, andere motieven die hen over de streep trekken…

Hendrik Delagrange: “Je verwijst hier naar de zogenaamde ‘comfortmotieven’, een resem kleinere motieven die aangehaald worden en beslissingen versterken. Ik denk dan aan uitzendarbeid als achterdeurtje om een wervingsstop te omzeilen. Uitzendarbeid wordt immers gefactureerd als een dienst, niet als loonkosten. Of uitzendarbeid als buffer als het economisch minder gaat of omwille van de prijs enz.”

Vier jaar geleden werd de proefperiode afgeschaft. Sommigen vreesden dat bedrijven massaal naar uitzendarbeid zouden grijpen om zo mensen enkele maanden te kunnen ‘testen’. Die vrees blijkt nu ongegrond.

Paul Verschueren: “Die proefperiode? Dat was vroeger ook al een comfortmotief voor uitzendarbeid, zoals bleek uit voorgaand onderzoek. En dat is gewoon gebleven. Ik ga niet beweren dat de afschaffing ervan de sector kwaad heeft gedaan, maar booming business is het ook niet. Dat zie je ook aan dat aandeel aanwervingen dat vooraf wordt gegaan door een uitzendopdracht: 42%. Dat is niet veranderd.”

Foto van de uitzendmarkt 2017

  • 3 op 10 ondernemingen zetten uitzendkrachten in (31%).
  • Koplopers: grote bedrijven (59%), industrie (45%) en diensten (34%).
  • Kleine bedrijven vormen de helft van alle gebruikers, maar zijn minder intensieve gebruikers.
  • Aantal uitzendkrachten is meestal niet meer dan equivalent van 5% van het totale aantal vaste werknemers.
  • Voor eenvoudige (71%) en gespecialiseerde uitvoerende functies (33%)
  • 77% van gebruikers werkt met weekcontracten.
  • Meerdere motieven tegelijkertijd om uitzendarbeid in te zetten.
  • Motieven ‘vervangen’ (53%) en ‘rekruteren’ (55%) nemen toe. ‘Pieken opvangen’ blijft status quo (48%).
  • Ook ‘comfortmotieven’: aanwervingsstop omzeilen, buffer als het economisch bergaf gaat, beperken van het aantal vaste werknemers, gunstige inschatting prijs.

Inzoomen? Lees het hele verslag Uitzendarbeid en flexibiliteit op https://www.serv.be

Bent u tevreden over de uitbreiding van uitzendarbeid naar de overheid? Ziet u hierin groeimogelijkheden?

Paul Verschueren: “Een uitbreiding naar de overheid, dat is uiteraard positief voor de uitzendsector. Maar men vergeet vaak dat de behoefte bij de overheid naar deze flexibiliteit groot is. De vraag om uitzendarbeid toe te laten bij de overheid, komt dus niet enkel uit de uitzendsector, integendeel.”

Stefanie Notebaert: “De overheid spant de kroon in het combineren van verschillende flexibiliteitsinstrumenten. Gemiddeld 4,7 tegenover 4,3 in de industrie.”

Nog zo’n nieuwigheid: de flexi-jobs. Een gedroomde kans voor de uitzendsector.

Hendrik Delagrange: “We hadden inderdaad verwacht dat de flexi-jobs vooral via de uitzendmarkt gingen ingevuld worden, maar dit bleef beperkt.”

Paul Verschueren: “Hier moet ik je tegenspreken, Hendrik. Het valt relatief mee. Want het aandeel flexi-jobs dat via uitzendarbeid wordt ingevuld ligt met 10% een stuk hoger dan de gemiddelde penetratiegraad van de uitzendarbeid op de arbeidsmarkt (2,82%). Wat ik wel merk is dat sommige uitzendbedrijven daar sterk mee bezig zijn, andere blijven ervan weg. Je kan dit vergelijken met uitzendarbeid in de bouwsector of de horeca. Sommige bedrijven springen op deze niches, andere helemaal niet.”

De studie bevestigt dat uitzendarbeid het vaakst wordt ingezet voor eenvoudige (71%) en gespecialiseerde uitvoerende functies (33%).

Hendrik Delagrange: “Begin jaren 2000 leefde de vrees of verwachting dat het gebruik van uitzendarbeid in andere beroepsgroepen zou toenemen. Dat is niet gebeurd. Uitzendkrachten worden weinig ingezet als leidinggevende of professional (6%). Deze mensen gaan vaker aan de slag via bijvoorbeeld projectsourcing. Uitzendbedrijven hebben hierop ingespeeld. Aangezien de uitzendsector sterk conjunctuurgevoelig is, drong de behoefte aan meer diversificatie zich op. Nu zie je dat de klassieke uitzendbedrijven hun diensten flink hebben uitgebreid naar outplacement, in-housekantoren, projectsourcing, opleiding, loopbaanbegeleiding, rekrutering en selectie,… Dat is echt een belangrijke omwenteling!”

Lees volgende week over de toekomst van de uitzendsector: 'De uitdaging ligt in de platformeconomie'.
Publicatiedatum: 01/02/2018 - 06:44
Auteur: Katleen Weytjens

Arbeidsmarkt & -beleid

12/09/19 - 07:43 Wie durft zich ‘digital leader’ noemen?12/09/19 - 07:42 AI in HR: op zoek naar de droommatch12/09/19 - 06:53 Kankerdiagnose weegt op loongroei van jonge vrouwen05/09/19 - 07:37 Digitale transformatie: hoe doe je dat?05/09/19 - 07:32 Wat we van kinderen kunnen leren over leren29/08/19 - 06:31 Uitzendbureau wil woonwijk bouwen voor arbeidsmigranten20/08/19 - 17:08 Zin om jongeren warm te maken voor STEM?10/07/19 - 18:15 Jobstudenten willen vooral flexibel werk27/06/19 - 08:37 Fons Leroy: “Ja, de publiek-private samenwerking is echt geslaagd”27/06/19 - 08:25 Wat staat er nu op de agenda van Fons Leroy?

HRM

05/09/19 - 06:16 Werkgevers onderschatten het belang van flexibele verloning22/08/19 - 07:13 6 maatregelen om inzetbaarheid te stimuleren01/08/19 - 06:19 Mobiliteitsvergoeding of mobiliteitsbudget?25/07/19 - 06:57 Even afwezig op het werk?11/07/19 - 06:45 Ouderschapsverlof: een maand zomervakantie met de kinderen04/07/19 - 06:28 Vrouwen betalen hogere prijs voor hun fouten20/06/19 - 07:15 2019: Talentmanagers en leerexperten zetten in op psychologische thema’s13/06/19 - 09:16 Al gedacht aan een vluchteling als nieuwe medewerker?13/06/19 - 07:24 1 op de 20 arbeidscontracten in 2018 is met ex-werknemer12/06/19 - 18:54 Fysieke klachten kosten werkgever jaarlijks 3159 euro per bediende

Leiderschap

05/09/19 - 06:13 Verbied jij je werknemer te appen in de auto?25/07/19 - 06:58 Hou je millennials aan boord!18/07/19 - 07:16 Diversiteit is geen zegen voor een team13/06/19 - 06:01 VUB-onderzoeker laat robots en mensen beter samenwerken02/05/19 - 08:10 Time = money? Niets van!02/05/19 - 06:58 BOEK: Trots!11/04/19 - 06:45 Mobiliteit: de ene provincie is de andere niet04/04/19 - 07:40 BOEK: Impact in actie04/04/19 - 06:43 Wat houdt jou tegen om duurzaam te ondernemen?14/03/19 - 06:24 Een nieuwe baas: mag het iets jonger zijn?

Juridisch

12/09/19 - 06:41 De bedrijfswagen, achillespees van de arbeidsmarkt29/08/19 - 07:33 Loonbeslag, wat doe je ermee?22/08/19 - 06:34 Kan een werknemer afstand doen van zijn rechten?01/08/19 - 07:26 Zijn geschenken een vorm van loon?18/07/19 - 07:52 Nu is het genoeg! Tijd voor een tuchtsanctie04/07/19 - 07:16 Wat met de groepsverzekering bij ontslag?27/06/19 - 06:13 Na de deelfiets, de deelauto en de deelstep: nu ook de deelmedewerker?20/06/19 - 07:27 Wees niet te zuinig met verlof!06/06/19 - 06:53 Hoe kan je rsz-bijdragen op ecocheques vermijden?22/05/19 - 18:07 Randstad Werkpocket: sociaal- en arbeidsrecht in je virtuele broekzak

Blog

16/05/19 - 08:38 Wat bedrijven kunnen leren van Ajax02/05/19 - 06:24 Jobads en headhunters, maak plaats voor de eigen medewerker!11/04/19 - 06:46 Zijn genderquota dan toch nodig?28/02/19 - 06:54 Succes hebben én gelukkig zijn20/02/19 - 16:29 Ecologie zit ook in werksystemen06/02/19 - 06:36 Roderen op 35 en pieken op 55 jaar20/12/18 - 06:09 De Profit van focus op People20/06/18 - 19:06 Van oorlog om talent naar opportuniteit?13/06/18 - 16:19 6 tips om de thuiswerkplek succesvol te implementeren02/05/18 - 07:20 Stapvoets is de snelste weg naar een betere mobiliteit

Jobhop

11/09/19 - 17:02 Jobhop: Sofie Segers11/09/19 - 17:01 Jobhop: Jessie Adam11/09/19 - 16:45 Jobhop: Tracy Van den Wijngaert05/09/19 - 06:44 Jobhop: Bart De Neve05/09/19 - 06:29 Jobhop: Irene Borselli en Liesbet Surkyn05/09/19 - 06:22 Jobhop: Anja Anthonissen05/09/19 - 06:16 Jobhop: Kobe Verdonck29/08/19 - 06:49 Jobhop: Annick Lauryssen29/08/19 - 06:11 Jobhop: Karen Vancoillie29/08/19 - 06:07 jobhop: Hugo Van Leuven

Events

03/09/19 - 13:44 2030: a Work Space Odyssey met Fons Leroy05/06/19 - 12:31 COME IN Award05/06/19 - 12:05 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen'22/05/19 - 16:13 Trainingsprogramma 'HR voor vluchtelingen' (gratis)23/04/19 - 21:58 HR innov & tech Day16/04/19 - 21:03 Congres HR in de Zorg 201920/03/19 - 10:51 HRPro.be Digital Day05/02/19 - 16:53 HR Gala 201921/01/19 - 00:03 Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte08/11/18 - 06:02 CSR Professional of the Year 2018

Dossiers

05/09/19 - 06:43 Digitalisering & HR20/03/19 - 22:15 DOSSIER Creatief met talent in tijden van arbeidskrapte07/03/19 - 07:48 De arbeidswet ontrafeld21/02/19 - 16:26 CSR is een trend, geen hype12/02/19 - 05:39 Innoverende HR in de praktijk06/12/18 - 08:32 Dossier Matching & rematching06/06/18 - 22:18 Langer werken: hoe worden we samen 100?24/05/18 - 07:22 Recruitment analytics14/03/18 - 16:42 De hartslag van arbeidsmarkt 4.006/11/17 - 16:36 De toekomst in beweging